20/05/2026
🔹برگزاری نشست علمی «حج و بازتولید هویت دینی مسلمانان» در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان
🕋نشست علمی «حج و بازتولید هویت دینی مسلمانان» چهارشنبه 1405/2/30 در نمایندگی جامعة المصطفی افغانستان با حضور اساتید و کارمندان نمایندگی برگزار گردید.
در این نشست علمی آقایان سرور حسینی و محمدعیسی رحیمی کارشناسان و آقای هادی صادقینژاد دبیر علمی بودند.
نشست با تلاوت آیاتی از کلامالله مجید آغاز گردید و سپس دو تن از کارشناسان برنامه به ارائه دیدگاههای علمی خود پرداختند. آقای محمدعیسی رحیمی، کارشناس نخست این نشست، در آغاز سخنان خود به تبیین مفهوم «هویت» و «هویت دینی» از دیدگاه فیلسوفان، جامعهشناسان و مکاتب مختلف فکری پرداخت. وی هویت را عاملی دانست که موجب تمایز و بازشناسی فرد، گروه و جامعه از دیگران میشود و در این زمینه سه دیدگاه عمده را مطرح کرد: دیدگاه جوهرگرایانه، ساختارگرایانه و گفتمانی.
ایشان توضیح داد که بر اساس دیدگاه جوهرگرایانه، هویت امری ثابت و تغییرناپذیر است؛ در حالیکه ساختارگرایان هویت را محصول تعامل میان قدرت، فرهنگ و شبکههای ارتباطی میدانند. همچنین از منظر گفتمانی، هویت پدیدهای سیال و متغیر است که در بستر گفتمانهای اجتماعی شکل میگیرد. رحیمی در ادامه، هویت دینی را مجموعهای از باورها، ارزشها، نمادها و الگوهای رفتاری معرفی کرد که فرد و جامعه خود را بر اساس آن تعریف میکنند.
آقای رحیمی در بخش دیگری از سخنانش به نقش حج در بازتولید هویت دینی مسلمانان اشاره کرد و گفت: حج موجب تقویت هویت جمعی مسلمانان میشود؛ زیرا انسان با حضور در این آیین بزرگ عبادی، تعلق خود را به امت اسلامی احساس میکند. وی همچنین حج را زمینهساز گسترش سرمایه فرهنگی و اجتماعی دانست؛ چرا که این فریضه الهی بستر تعامل، ارتباط و همبستگی میان مسلمانان جهان را فراهم میسازد.
او همچنین تأکید کرد که حج میتواند در مقابله با بحران هویت نقش مؤثری ایفا کند؛ زیرا انسان در پرتو این عبادت معنوی، احساس تعلق، معنا و انسجام شخصیتی بیشتری پیدا میکند و هویت دینی او استحکام مییابد.
در ادامه نشست، آقای سرور حسینی، کارشناس دوم برنامه، به جایگاه حج در قرآن کریم و روایات اسلامی پرداخت. ایشان با اشاره به سورۀ مبارکۀ حج، این فریضه را از شعائر بزرگ الهی دانست و گفت: قرآن کریم در آیات متعددی به عظمت خانۀ کعبه و اهمیت حج اشاره کرده است. او با استناد به آیۀ «إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِّلْعَالَمِينَ»، خانۀ کعبه را مایۀ برکت و هدایت برای همۀ انسانها خواند و افزود که قرآن کریم مسلمانان را به حضور در این آیین بزرگ عبادی فراخوانده و تعظیم شعائر الهی را از نشانههای تقوای قلب معرفی کرده است.
