22/02/2026
ඔබට අවවාදයක්🛑 "මම ගැහුවේ නෑ... මම බලාගෙන හිටියා විතරයි!" 😳 (නමුත් නීතිය ඉදිරියේ ඔබත් මිනීමරුවෙක් විය හැකියි!)
පසුගිය දිනෙක මුළු රටම කම්පා වුණේ අරගල සමයේ ඝාතනයට ලක්වූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී අමරකීර්ති අතුකෝරළ මහතාගේ සහ ඔහුගේ ආරක්ෂක නිලධාරියාගේ නඩු තීන්දුවත් එක්කයි. ⚖️ මෙහිදී විත්තිකරුවන් රැසකට "මරණ දඬුවම" හිමි වුණා.
මේ සිද්ධියෙන් අපි ඉගෙන ගන්න ඕන පාඩම මොකක්ද?
බොහෝ දෙනෙක් හිතන් ඉන්නේ, කලබලයක් අස්සේ ගිහින් "මම ගැහුවේ නෑ, මම කෑ ගැහුවා විතරයි, නැත්නම් මම වීඩියෝ කළා විතරයි" කිව්වම බේරෙන්න පුළුවන් කියලා. නැහැ! ඔබ රැවටිලා. 🚫
අපේ නීතියේ භයානකම වචනයක් තියෙනවා: 🔴 ඒ තමයි අයුතු ජනරාශිය (Unlawful Assembly)
මේකේ තේරුම තමයි, "පුද්ගලයින් 5 දෙනෙක් හෝ ඊට වැඩි පිරිසක් එකතු වෙලා යම් අපරාධයක් කරනවා නම් (Common Object), එතන හිටපු "හැමෝම" ඒ අපරාධයට වගකිව යුතුයි" කියන එක.
👉 කෙනෙක් පොල්ලකින් ගහලා මනුස්සයෙක්ගේ දිවි තොර කලොත් , ඒ වෙලාවේ එතන හිටගෙන "ගහපන් ගහපන්" කියලා කෑගහපු කෙනාටත්, ගලක් අතේ තියාගෙන හිටපු කෙනාටත් ලැබෙන්නේ අර පහර දීපු කෙනාට ලැබෙන දඬුවමමයි. (Section 146 - Penal Code).
නීතියේ තියෙන භයානකම තැනක් ගැන දැනුවත් වෙමු. 👇
නීතියේ හැටියට නිකන්ම සෙනඟක් මැද්දේ හිටියා කියලා කෙනෙක්ව එල්ලුම් ගස් යවන්න බෑ. හැබැයි, දණ්ඩ නීති සංග්රහයේ 146 වගන්තියෙන් කියන "වක්ර වගකීම" ගැන ඔබ දැනගෙන ඉන්නම ඕන.
🛑 මොකක්ද මේ 146 වගන්තිය?
අයුතු ජනරාශියක සාමාජිකයෙක් වෙලා ඉන්නකොට, ඒ කණ්ඩායමේ "පොදු අරමුණ" (Common Object) ඉෂ්ට කරන්න කවුරුහරි කෙනෙක් මිනිසෙක් මැරුවොත්, "ඒ වෙලාවේ එතන හිටපු, ඒ අරමුණ දරපු සාමාජිකයින් හැමෝම" මිනීමැරුමට වැරදිකාරයෝ වෙනවා.
සරලවම කිව්වොත්:
පස් දෙනෙක් එකතු වෙලා කෙනෙක්ව මරන්න යනකොට (හෝ මැරෙන්න පුළුවන් බව දැන දැනම ගහන්න යනකොට), ඔබ අතේ පොල්ලක් නැතුව නිකන් කෑගගහා හිටියත්, උසාවිය ඉදිරියේ ඔප්පු වුණොත් "ඔබත් ඒ මිනීමැරුමේ කොටස්කරුවෙක්" කියලා, ඔබටත් ලැබෙන්නේ මිනීමරුවාට ලැබෙන දඬුවමමයි.
👉 වැදගත්ම දේ:
ඔබ නිකන්ම බලාගෙන හිටපු කෙනෙක් ද (Onlooker), නැත්නම් අපරාධයට අනුබල දුන්න කෙනෙක් ද (Member of Unlawful Assembly sharing common object) කියන එක තීරණය වෙන්නේ එතන ඔබේ හැසිරීම මත.
මොකද මේක "පොදු අරමුණ" (Common Intention) මත ක්රියා කිරීමක්. ඔබේ අතේ ලේ ගෑවිලා නැති වෙන්න පුළුවන්, හැබැයි ඔබ හිටියේ ඒ මිනීමරු කණ්ඩායමේ (Mob) සාමාජිකයෙක් විදිහට නම්, ඔබත් මිනීමරුවෙක්.
ඒ නිසා අද ඉදන් තරයේ සිහියේ තබාගන්න: 👇
පාරේ කලබලයක්, පහර දීමක් වෙනවා නම් වීරයෙක් වගේ එතනට රිංගන්න එපා.
"හූ" කියමින්, අත්පුඩි ගසමින් අපරාධකරුවන් දිරිමත් කරන්න එපා.
හැඟීම් වලට වහල් වෙලා, රැල්ලට ගිහින් ඔබේ ජීවිතයත්, දරු පවුලත් අමාරුවේ දාගන්න එපා.
ක්ෂණික කෝපය නිවෙන්න පුළුවන්. නමුත් උසාවියෙන් දෙන "මරණ දඬුවම හෝ ජීවිතාන්තය දක්වා සිර දඬුවම" ආයේ නවත්තන්න බෑ.
බුද්ධිමත්ව ජීවත් වෙන්න. නීතිය කාටත් පොදුයි! ⚖️🙏
(මේ පණිවිඩය අනිත් අයටත් පෙනෙන්න Share කරන්න)
