07/07/2022
TARIHI
TARIHIN KURKUKUN GUANTANAMO BAY.
Sansanin tsare Guantanamo Bay ( Da Spanish : Centro de detención de la bahía de Guantánamo ) gidan yarin sojan Amurka ne da ke cikin Guantanamo Bay Naval Base, wanda kuma ake kira Guantánamo, GTMO, da Gitmo ( / ˈɡɪtm oʊ / ) , a bakin tekun Guantanamo Bay a Cuba. Daga cikin kusan mutane 780 da aka tsare a can tun daga watan Janairun 2002 lokacin da aka fara bude gidan yarin na sojojin bayan harin 11 ga Satumba, 735 an kai su wani wuri, 36 kuma suna nan, kuma 9.sun mutu yayin da suke tsare.
Menene Guantánamo Bay ake amfani dashi?
A lokacin, sakataren tsaron Amurka Donald Rumsfeld ya ce an kafa sansanin na tsare mutane ne domin tsare mutane masu hatsarin gaske, da yin tambayoyi ga fursunonin a yanayi mai kyau, da kuma gurfanar da wadanda ake tsare da su bisa laifukan yaki.
Wane irin fursunoni ne ke zuwa Guantanamo Bay?
Tun daga shekara ta 2002, an tsare Musulmai maza da yara maza 779 a Guantanamo, kusan dukkansu ba tare da tuhuma ko shari'a ba. A yau, mutane 39 suna ci gaba da tsare a can, kuma 27 daga cikinsu ba a taba tuhume su da wani laifi ba. Goma sha huɗu daga cikin 27 ɗin an wanke su don canjawa wuri ko a sake su, wasu na tsawon shekaru.
Me yasa Amurka ke da Guantanamo Bay?
Damar samar da irin wannan rundunar sojojin ruwa a yankin Caribbean ta zo ne a lokacin da Amurka ta mamaye Cuba – sannan ta mallaki kasar Spain a lokacin rani a Shekarar 1898. Yakin Mutanen Espanya da Amurka ya baiwa Amurka damar kafa sansanin soji na dindindin a Guantanamo.
Tarihin Kurkukun Gontanamo.
Gontanamo dai wani sansani ne na sojojin Amurka da yake a Kasar Cuba, kuma shikadai ne sansanin sojojin Amurka a wata Kasa Mai bin tsarin kwaminisanci. Shidai wannan sansani yana kudu maso yammacin Kasar ta Cuba, kusan tafiyar mil 400 daga Birini Miami Na Jihar Florida, kuma sama da mutanen Kasar Amurka kimanin 3000 ne a wannan sansani, wadanda s**a hada da sojoji da farar hula da kuma iyalansu.
Wannan sansani ya samo asali ne daga tarihin tsohon tsarin sansanonin Amurka a Kasashen Duniya. Tsarawa da kuma sanya wannan sansani a kasar Cuba ya faru ne tun lokacin da akai yaki tsakanin Kasar Amurka da Kasar Spain, lokacin da sojojin Amurka s**a samu galaba akan sojojin Spain na rundunar “Caribbean’’ a kusa da garin Santiago da ke kasar Cuba a shekarar 1898.
A shekarar 1903 ne dai Kasar Amurka ta karbi hayar yankin daga kasar Cuba domin amfani da shi a matsayin tashar shan mai ga rundunar sojojinta na ruwa, amma a shekarar 1934 wa’adin yarjejeniyar da Kasashen biyu s**a yi ya cika.
A lokacin da shugaban Kasar Amurka Eisenhower ya yanke huldar jakadanci da Kasar Cuba a shekarar 1961 sai dubban ’yan gudun hijira na kasar Cuba s**a cika sansanin. Saida da shekara ta zagayo ma sai jamian sojan kasar ta cuba s**ai kaura zuwa sansanin na watanni da dama, a lokacin rikici akan makamai masu linzami na kasar ta Cuba Da Amurka.
A shekara ta 1964 sansanin sojojin ruwan akan dole ya zama mai dogaro da kansa bayan shugaba Fidel Castro ya yanke wa sansanin wutar lantarki da kuma ruwansha.
A shekarar 1991 sansanin ya zama wani masauki na wucin gadi ga dubban masu kaura daga Kasar Haiti, wadanda s**a gudu domin tsoron juyin mulkin sojoji a Kasar. Haka zalika a shekarar 1994 an yi wa wasu makauratan kimanin su 45,000 daga Cuba da Haiti masauki na wucingadi a wannan sansani.
Kamar yadda bayanai s**a nunar daga kasar ta Amurka, babban burin wannan sansani shine, ya kasance a matsayin wani sansani na samar da kayayyakin aiki ga rundunar sojojin ruwa na yakin Caribbean. Jiddadan walahairan suna sintiri a kewayen sansanin.
To tuna dai sansanin na Guantanamo Bay ya dawo cikin Labarun yau kullum, kuma a farkon shekara ta 2002 ne aka gina wani kurkuku a sansanin da ya haifar da kace-nace a halin yanzu, wanda a ke kira da Turanci (Camp X-Ray) in da ake tsare da musulmi ’yan gwagwarmaya musamman ma wadanda ake zarginsu da alaka da kungiyar Al-Ka’ida da Taliban.
Wurin ya zama abin da aka fi mayar da hankali kan cece-ku-ce a duniya kan zargin take hakkin wadanda ake tsare da su a karkashin dokarYarjejeniyar Geneva da zargin azabtarwa ko cin zarafi ga fursunonin da hukumomin Amurka ke yi.
Kungiyoyin kare hakkin bil'adama na kasa da kasa da kungiyoyin agaji na kasa da kasa sun yi Allah-wadai da sansanin -da s**a hada da Amnesty International , Human Rights Watch , da kuma kungiyar agaji ta Red Cross - da kuma kungiyar Tarayyar Turai da Kungiyar Kasashen Amurka (OAS), bisa zargin take Hakkin dan Adam ciki har da yin amfani da Hanyoyin daban-daban na azabtarwa yayin tambayoyi. Dangane da irin wannan s**ar , gwamnatin Bush gabaɗaya ta dage cewa ana kula da fursunonin da kyau .
A Watan Agustan 2016 Aka Dauke 'Yan Gidan Yari Guda 15 Zuwa Hadaddiyar Daular Larabawa Daga Gidan Kason Amurka Dake Guantanamo Bay, Kasar Cuba
An dauke 'yan gidan yari guda 15 zuwa hadaddiyar daular larabawa daga gidan kason Amurka dake Guantanamo bay, kasar Cuba. Wannan shine adadi mafi yawa da aka kwashe a lokacin shugaba Barack Obama
✍️ Saliadeen Sicey