08/05/2025
𝐗𝐢𝐧 𝐜𝐡𝐮́𝐜 𝐦𝐮̛̀𝐧𝐠 𝐏𝐆𝐒. 𝐋𝐞̂ 𝐕𝐚̆𝐧 𝐋𝐢̣𝐜𝐡 𝐯𝐚̀ 𝐧𝐡𝐨́𝐦 𝐍𝐂 đ𝐚̃ 𝐜𝐨́ 𝐜𝐨̂𝐧𝐠 𝐛𝐨̂́ 𝐭𝐫𝐞̂𝐧 𝐭𝐚̣𝐩 𝐜𝐡𝐢́ 𝐍𝐚𝐧𝐨 𝐋𝐞𝐭𝐭𝐞𝐫𝐬 - 𝐦𝐨̣̂𝐭 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐧𝐡𝐮̛̃𝐧𝐠 𝐭𝐚̣𝐩 𝐜𝐡𝐢́ 𝐮𝐲 𝐭𝐢́𝐧 𝐛𝐚̣̂𝐜 𝐧𝐡𝐚̂́𝐭 𝐭𝐡𝐞̂́ 𝐠𝐢𝐨̛́𝐢 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐥𝐢̃𝐧𝐡 𝐯𝐮̛̣𝐜 𝐯𝐚̣̂𝐭 𝐥𝐲́ 𝐯𝐚̀ 𝐯𝐚̣̂𝐭 𝐥𝐢𝐞̣̂𝐮 𝐧𝐚𝐧𝐨
Một công trình nghiên cứu mới nhất do nhóm của PGS. Lê Văn Lịch (Phó chủ tịch CLB Nhà khoa học trẻ ĐHBK Hà Nội) thực hiện đã được chấp nhận đăng tải trên Nano Letters – một trong những tạp chí khoa học danh tiếng trong lĩnh vực vật liệu và vật lý. Nano Letters là diễn đàn khoa học chuyên công bố các kết quả nghiên cứu nguyên bản liên quan đến khoa học và công nghệ nano, bao gồm cả nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, cũng như những chủ đề nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực này.
Công trình nghiên cứu này được thực hiện hoàn toàn dựa trên nhân lực, thiết bị, và công cụ nghiên cứu của nhóm chúng tôi tại Đại học Bách khoa Hà Nội, với sự tài trợ từ Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (Nafosted). Điểm nổi bật của nghiên cứu nằm ở việc đề xuất một phương pháp hoàn toàn mới nhằm ổn định cấu trúc tô-pô phân cực điện dạng Meron định xứ tại các vị trí xác định trong vật liệu sắt điện, thông qua thiết kế vật liệu tiên tiến. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng mở ra một hướng tiếp cận mới trong việc điều khiển cấu trúc Meron bằng điện trường ngoài, qua đó góp phần mở rộng tiềm năng ứng dụng của các cấu trúc tô-pô trong lĩnh vực vật liệu chức năng và thiết bị điện tử thế hệ mới.
"Trong bối cảnh điều kiện nghiên cứu trong nước vẫn còn nhiều hạn chế so với các quốc gia phát triển, đối với chúng tôi, kết quả đạt được lần này được xem là một dấu mốc quan trọng, phản ánh nỗ lực bền bỉ và tinh thần cầu tiến của nhóm nghiên cứu trong hành trình tiếp cận và theo đuổi các hướng nghiên cứu có giá trị khoa học cao." PGS. Lê Văn Lịch chia sẻ.
𝐏𝐆𝐒. 𝐋𝐞̂ 𝐕𝐚̆𝐧 𝐋𝐢̣𝐜𝐡 𝐜𝐮̃𝐧𝐠 𝐜𝐡𝐢𝐚 𝐬𝐞̉ 𝐭𝐡𝐞̂𝐦: 𝑶̛̉ 𝒕𝒉𝒐̛̀𝒊 đ𝒊𝒆̂̉𝒎 𝒉𝒊𝒆̣̂𝒏 𝒏𝒂𝒚, 𝒌𝒉𝒐̂𝒏𝒈 𝒄𝒉𝒊̉ 𝒕𝒂̣𝒊 𝑽𝒊𝒆̣̂𝒕 𝑵𝒂𝒎 𝒎𝒂̀ 𝒕𝒓𝒆̂𝒏 𝒕𝒐𝒂̀𝒏 𝒕𝒉𝒆̂́ 𝒈𝒊𝒐̛́𝒊, 𝒂́𝒑 𝒍𝒖̛̣𝒄 𝒄𝒐̂𝒏𝒈 𝒃𝒐̂́ 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒉𝒊𝒆̂𝒏 𝒄𝒖̛́𝒖 𝒌𝒉𝒐𝒂 𝒉𝒐̣𝒄 𝒏𝒈𝒂̀𝒚 𝒄𝒂̀𝒏𝒈 𝒈𝒊𝒂 𝒕𝒂̆𝒏𝒈, 𝒙𝒖𝒂̂́𝒕 𝒑𝒉𝒂́𝒕 𝒕𝒖̛̀ 𝒏𝒉𝒊𝒆̂̀𝒖 𝒚𝒆̂́𝒖 𝒕𝒐̂́: 𝒄𝒂𝒎 𝒌𝒆̂́𝒕 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒄𝒂́𝒄 𝒒𝒖𝒚̃ 𝒕𝒂̀𝒊 𝒕𝒓𝒐̛̣, 𝒚𝒆̂𝒖 𝒄𝒂̂̀𝒖 𝒄𝒖̉𝒂 đ𝒐̛𝒏 𝒗𝒊̣ 𝒒𝒖𝒂̉𝒏 𝒍𝒚́, 𝒉𝒂𝒚 𝒏𝒉𝒖 𝒄𝒂̂̀𝒖 𝒉𝒐̣𝒄 𝒕𝒉𝒖𝒂̣̂𝒕 𝒄𝒖̉𝒂 𝒔𝒊𝒏𝒉 𝒗𝒊𝒆̂𝒏 𝒗𝒂̀ 𝒉𝒐̣𝒄 𝒗𝒊𝒆̂𝒏 𝒔𝒂𝒖 đ𝒂̣𝒊 𝒉𝒐̣𝒄 𝒏𝒉𝒖̛ đ𝒊𝒆̂̀𝒖 𝒌𝒊𝒆̣̂𝒏 𝒕𝒐̂́𝒕 𝒏𝒈𝒉𝒊𝒆̣̂𝒑, 𝒙𝒊𝒏 𝒉𝒐̣𝒄 𝒃𝒐̂̉𝒏𝒈, 𝒅𝒖 𝒉𝒐̣𝒄, 𝒗.𝒗. 𝑵𝒉𝒐́𝒎 𝒄𝒉𝒖́𝒏𝒈 𝒕𝒐̂𝒊, 𝒕𝒂̣𝒊 𝒎𝒐̣̂𝒕 𝒔𝒐̂́ 𝒕𝒉𝒐̛̀𝒊 đ𝒊𝒆̂̉𝒎, 𝒄𝒖̃𝒏𝒈 𝒌𝒉𝒐̂𝒏𝒈 𝒕𝒓𝒂́𝒏𝒉 𝒌𝒉𝒐̉𝒊 𝒏𝒉𝒖̛̃𝒏𝒈 𝒂́𝒑 𝒍𝒖̛̣𝒄 đ𝒐́. 𝑻𝒖𝒚 𝒏𝒉𝒊𝒆̂𝒏, đ𝒐̂́𝒊 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒄𝒐̂𝒏𝒈 𝒕𝒓𝒊̀𝒏𝒉 𝒍𝒂̂̀𝒏 𝒏𝒂̀𝒚, 𝒄𝒉𝒖́𝒏𝒈 𝒕𝒐̂𝒊 đ𝒂̃ 𝒄𝒐́ đ𝒖̉ 𝒕𝒉𝒐̛̀𝒊 𝒈𝒊𝒂𝒏 𝒗𝒂̀ 𝒔𝒖̛̣ 𝒕𝒂̣̂𝒑 𝒕𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒄𝒂̂̀𝒏 𝒕𝒉𝒊𝒆̂́𝒕 đ𝒆̂̉ 𝒑𝒉𝒂́𝒕 𝒕𝒓𝒊𝒆̂̉𝒏 𝒗𝒂̀ 𝒉𝒐𝒂̀𝒏 𝒕𝒉𝒊𝒆̣̂𝒏 𝒏𝒈𝒉𝒊𝒆̂𝒏 𝒄𝒖̛́𝒖 𝒐̛̉ 𝒎𝒖̛́𝒄 𝒄𝒉𝒂̂́𝒕 𝒍𝒖̛𝒐̛̣𝒏𝒈 𝒄𝒂𝒐 𝒏𝒉𝒂̂́𝒕 𝒄𝒐́ 𝒕𝒉𝒆̂̉. Đ𝒂̂𝒚 𝒄𝒖̃𝒏𝒈 𝒍𝒂̀ 𝒍𝒚́ 𝒅𝒐 𝒗𝒊̀ 𝒔𝒂𝒐 𝒏𝒉𝒐́𝒎 𝒒𝒖𝒚𝒆̂́𝒕 𝒕𝒂̂𝒎 𝒕𝒉𝒆𝒐 đ𝒖𝒐̂̉𝒊 đ𝒆̂́𝒏 𝒄𝒖̀𝒏𝒈 𝒗𝒂̀ 𝒍𝒖̛̣𝒂 𝒄𝒉𝒐̣𝒏 𝒄𝒐̂𝒏𝒈 𝒃𝒐̂́ 𝒕𝒂̣𝒊 𝒎𝒐̣̂𝒕 𝒕𝒂̣𝒑 𝒄𝒉𝒊́ 𝒖𝒚 𝒕𝒊́𝒏 𝒏𝒉𝒖̛ 𝑵𝒂𝒏𝒐 𝑳𝒆𝒕𝒕𝒆𝒓𝒔, 𝒕𝒉𝒂𝒚 𝒗𝒊̀ 𝒕𝒊̀𝒎 đ𝒆̂́𝒏 𝒏𝒉𝒖̛̃𝒏𝒈 𝒍𝒖̛̣𝒂 𝒄𝒉𝒐̣𝒏 𝒅𝒆̂̃ 𝒅𝒂̀𝒏𝒈 𝒉𝒐̛𝒏.”
𝐕𝐞̂̀ 𝐱𝐮𝐚̂́𝐭 𝐩𝐡𝐚́𝐭 𝐜𝐮̉𝐚 𝐲́ 𝐭𝐮̛𝐨̛̉𝐧𝐠 𝐧𝐠𝐡𝐢𝐞̂𝐧 𝐜𝐮̛́𝐮
Nhóm nghiên cứu chia sẻ về nguồn gốc của nghiên cứu này: “Sau năm 2016, khi Giải Nobel Vật lý được trao cho ba nhà khoa học D.J. Thouless, F.D.M. Haldane và J.M. Kosterlitz vì những khám phá lý thuyết về chuyển pha tô-pô và các pha tô-pô của vật chất, lĩnh vực nghiên cứu về các cấu trúc tô-pô của mô-men từ, như Skyrmions, Merons, Anti-Skyrmions, Hofions,... đã thu hút sự quan tâm mạnh mẽ từ cộng đồng khoa học quốc tế. Nhiều nhóm nghiên cứu hàng đầu trên thế giới đã công bố những kết quả mang tính đột phá trong hướng nghiên cứu này.
Tuy nhiên, khi chuyển hướng sang khảo sát các cấu trúc tô-pô trong vật liệu sắt điện, giới khoa học lại gặp phải những trở ngại đáng kể. Nguyên nhân là do các tương tác vật lý trong vật liệu sắt điện khác biệt đáng kể so với vật liệu từ, dẫn đến việc khó quan sát hoặc duy trì các cấu trúc tôpô tương tự. Hệ quả là số lượng cấu trúc tôpô được phát hiện trong vật liệu sắt điện còn rất hạn chế.
Một bước ngoặt quan trọng xảy ra vào năm 2020, khi một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Materials (19, 881–886, 2020) cho thấy khả năng ổn định các cấu trúc phân cực điện dạng Meron thông qua việc điều chỉnh biến dạng cơ học trong màng mỏng sắt điện. Tuy nhiên, các cấu trúc Meron này thường chỉ xuất hiện một cách ngẫu nhiên tại các vị trí không xác định, và hiện vẫn chưa có phương pháp hiệu quả để điều khiển chúng bằng điện trường ngoài. Một trở ngại lớn là khi tác động điện trường, các cấu trúc Meron có thể bị triệt tiêu hoặc biến đổi khó kiểm soát.”
Một lần nữa xin chúc mừng PGS. Lê Văn Lịch và nhóm nghiên cứu đã lựa chọn con đường không dễ dàng để đạt được các nghiên cứu chất lượng cao nhất có thể!
Link bài báo: DOI: https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.nanolett.5c01035
Tạp chí Nano Letter – đứng trong nhóm 3% tạp chí uy tín nhất trong lĩnh vực Vật lý chất rắn (Đứng thứ 10/434 tạp chí theo trang Letpub thống kê) với h-index 569 (năm 2024)
