Mustafa sarwan

19/12/2024

05/11/2021

که یو څوک درپسې بدې خبرې کوي، څه باید ورسره وکړئ؟

اگست 3, 2020 - by Pashto Baheer

آيا تر اوسه داسې شوي چې يو چا ستاسې په نشتون کې بدې خبرې درپسې کړې وي، ستاسې شخصيت وژ نه يې کړې وي يا يې سپکې سپورې درپسې ويلي وي؟ دا مساله معمول ده، اکثره انسانان فطرتاً دا ځانګړنه لري چې په نورو پسې خبرې کوي، يا ښې يا بدې. د ټولنيزو رسنيو په رامنځته کېدو دا مساله لا نوره پراخه شوې، په انټرنيټي شبکو کې د خلکو شخصيت وژ نه بې درېغه روانه ده.

خو که څوک په غياب کې خبرې درپسې وکړي تاسې به څه کوئ؟ آيا هېڅ پروا يې نه لرئ او کنه عکس العمل ښاياست؟ په دې مقاله کې به موږ درته ځينې لارې چارې په ګوته کړو؟

۱ ـ چورت مه پرې خرابوئ: ځينې وخت د دغسې شايعاتو نه اورېدل يا هغه با بېزه ګڼل تر ټولو ښه طريقه ده، که دغسې آوازې ناديده ونيسئ مخه يې نيول کيږي او کوونکی يې فکر کوي چې دا شيان نتيجه نه لري او ترې تېريږي.

۲ ـ موسکا وکړئ: د چټياتو د اورېدو پرمهال بل ښه آفشن دا دی چې يوازې مسکا ورته وکړئ، که غوږ ورته ونيسئ او عکس العمل و ښاياست د دغه عمل کوونکی لا تشويقيږي او لا نور چټيات درپسې وايي، تاسې يوازې د دغه خبرو په اورېدو و خاندئ او هېڅ غبرګون مه ښاياست، تر څو دغه بد خولي و شرميږي او خولې پټې کړي.

۳ ـ خبرې پيل کړئ: که پوهېږئ چې خلک خبرې درپسې کوي، مخکې تر دې چې ستاسې تر غوږو ورسيږي تر مخ وواياست چې دا چټيات دي او په کيسه کې يې لا نه ياست.

۴ ـ خپګان مه ښکاره کوئ: که د خلکو په پر و پاګند خپه شوي ياست هڅه وکړئ خپل خپګان پټ کړئ، ځينې وخت ځينې بې تربيې خلک غواړي په دغسې خبرو تاسې خپه کړي، که تاسې ريښتيا خپه شئ نو دوی خپلې موخې ته رسيږي، خو که يې هسې بابولالې فرض کړئ او طبيعت خراب نه کړئ، ستومانه کيږي او خپله يې بس کوي.

۵ ـ شخصي معلومات مو پټ وساتئ: احتياط په ټولو مسايلو کې ښه اقدام بلل کيږي، تاسې هم خپل رازونه پټ وساتئ، که ځينې بې باوره او نا اهله ملګرو سره خپل رازونه شريک کړئ هغوی به يې يو وخت نه يو وخت ستاسې د شخصيت ځپلو لپاره وکاروي. د پښتو ژبې مشهور شاعر رحمان بابا وايي:

د زړه حال دې يار ته مه وايه رحمانه – دغه يار به يار لري تا به رسوال کړي.

۶ ـ خبرې ورسره وکړئ: څوک چې پس شا خبرې درپسې کوي، مستقيم ورته ووياست چې ولې دغسې يو غير اخلاقي کار کوي؟ که مخامخ خبرې او بحث ورسره وکړئ دقيقا چې هغوی به ملامت

21/10/2021

بدلون – لنډه پند لرونکې کیسه



په جاپان هېواد کې يوه ميليونر سړی اوسېده، چې د سترګو له درده يې خوب نه و، د سترګو د تداوۍ لپاره يې ډول ډول درمل و خوړل، خو روغ نشو. له ډاکټرانو او متخصصانو سره يې زياتې مشورې وکړې مګر ګټه يې ونکړه.

آخر يوه پېژندل شوي او نوميالي راهب ته ورغی، خپله ناروغي يې راهب ته وويله. راهب ورته وويل چې د يوڅه مودې لپاره بايد له زرغون رنګ پرته نور رنګونه ونه ګوري او پرهيز وکړي.

د سترګو ناروغ چې له راهب رخصت واخيست خپل دربار ته راغي او نوکرانو ته يې وويل چې د زرغون رنګ بوشکې راوړئ او ټول دربار زرغون رنګ کړئ. دغه شان د دربار ټول لوښي او وسايل په زرغون رنګ واړوئ.

له څه وخت وروسته، دېوالونه، سامانونه، د درباريانو جامې او هغه څه چې سترګې پرې لګېدې ټول زرغون رنګ شول. خو چې څومره زرغون رنګونه زياتېدل د ده د سترګو درد هم کمېده.

د ناروغ د سترګو درد چې بيخي ښه شو ميليونر سړي راهب ته د مېلمستيا بلنه ورکړه.

راهب چې کله د خپل ناروغ محل ته ورسېد ويې پوښتل چې د سترګو درد يې ښه شوی او که نه؟

ميليونر سړي ورته وويل: هو د سترګو درد يې ښه شوی مګر تداوي يې تر هغو ټولو ګرانه ورته تمامه شوېده چې تر اوسه يې کړې وې.

راهب ورته وويل نه داسې نده، دا تر اوسه ارزان بيه نخسه ده چې ما په خپلو ټولو ناروغانو کې يوازې تاته درکړې ده. ددې نخسې لپاره يوازې کافي وه چې د خپلو عينکو د ښېښو رنګ زرغون کړې او بس.

ځکه ته نشې کولی ټوله دنيا بدله کړې، بلکې ته کولی شې خپل ځان ته بدلون ورکړې، د دنيا بدلول کم عقلي ده اما خپل نظر بدلول آسان او کېدونکی کار دی.

18/10/2021

که یو څوک درپسې بدې خبرې کوي، څه باید ورسره وکړئ؟

اگست 3, 2020 - by Pashto Baheer



آيا تر اوسه داسې شوي چې يو چا ستاسې په نشتون کې بدې خبرې درپسې کړې وي، ستاسې شخصيت وژ نه يې کړې وي يا يې سپکې سپورې درپسې ويلي وي؟ دا مساله معمول ده، اکثره انسانان فطرتاً دا ځانګړنه لري چې په نورو پسې خبرې کوي، يا ښې يا بدې. د ټولنيزو رسنيو په رامنځته کېدو دا مساله لا نوره پراخه شوې، په انټرنيټي شبکو کې د خلکو شخصيت وژ نهبېدرېغه روانه ده.

خو که څوک په غياب کې خبرې درپسې وکړي تاسې به څه کوئ؟ آيا هېڅ پروا يې نه لرئ او کنه عکس العمل ښاياست؟ په دې مقاله کې به موږ درته ځينې لارې چارې په ګوته کړو؟

۱ ـ چورت مه پرې خرابوئ: ځينې وخت د دغسې شايعاتو نه اورېدل يا هغه با بېزه ګڼل تر ټولو ښه طريقه ده، که دغسې آوازې ناديده ونيسئ مخه يې نيول کيږي او کوونکی يې فکر کوي چې دا شيان نتيجه نه لري او ترې تېريږي.

۲ ـ موسکا وکړئ: د چټياتو د اورېدو پرمهال بل ښه آفشن دا دی چې يوازې مسکا ورته وکړئ، که غوږ ورته ونيسئ او عکس العمل و ښاياست د دغه عمل کوونکی لا تشويقيږي او لا نور چټيات درپسې وايي، تاسې يوازې د دغه خبرو په اورېدو و خاندئ او هېڅ غبرګون مه ښاياست، تر څو دغه بد خولي و شرميږي او خولې پټې کړي.

۳ ـ خبرې پيل کړئ: که پوهېږئ چې خلک خبرې درپسې کوي، مخکې تر دې چې ستاسې تر غوږو ورسيږي تر مخ وواياست چې دا چټيات دي او په کيسه کې يې لا نه ياست.

۴ ـ خپګان مه ښکاره کوئ: که د خلکو په پر و پاګند خپه شوي ياست هڅه وکړئ خپل خپګان پټ کړئ، ځينې وخت ځينې بې تربيې خلک غواړي په دغسې خبرو تاسې خپه کړي، که تاسې ريښتيا خپه شئ نو دوی خپلې موخې ته رسيږي، خو که يې هسې بابولالې فرض کړئ او طبيعت خراب نه کړئ، ستومانه کيږي او خپله يې بس کوي.

۵ ـ شخصي معلومات مو پټ وساتئ: احتياط په ټولو مسايلو کې ښه اقدام بلل کيږي، تاسې هم خپل رازونه پټ وساتئ، که ځينې بې باوره او نا اهله ملګرو سره خپل رازونه شريک کړئ هغوی به يې يو وخت نه يو وخت ستاسې د شخصيت ځپلو لپاره وکاروي. د پښتو ژبې مشهور شاعر رحمان بابا وايي:

د زړه حال دې يار ته مه وايه رحمانه – دغه يار به يار لري تا به رسوال کړي.

۶ ـ خبرې ورسره وکړئ: څوک چې پس شا خبرې درپسې کوي، مستقيم ورته ووياست چې ولې دغسې يو غير اخلاقي کار کوي؟ که مخامخ خبرې او بحث ورسره وکړئ دقيقا چې هغوی به ملام