Cyprus Center for European and International Affairs

04/06/2026

28/05/2026

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

Η κάθε εκλογική αναμέτρηση έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Οι πολίτες τοποθετούνται ως αποτέλεσμα διαφόρων παραγόντων: πολιτικοί λόγοι, διαπροσωπικές σχέσεις ή/και πελατειακή εξάρτηση.

Σε πολιτικό επίπεδο στις εκλογές της 24ης Μαΐου οι πολίτες επέλεξαν σταθερότητα. Οι καταγγελίες του Μακάριου Δρουσιώτη και η έκβαση τους προβλημάτισαν την πλειοψηφία των πολιτών και επηρέασαν την τελική τοποθέτησή τους. Επιπρόσθετα, τα δυο νεοφανή κόμματα, Άλμα και Άμεση Δημοκρατία, δεν έπεισαν τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Ως εκ τούτου παρά το γεγονός ότι εισήλθαν στη Βουλή τα ποσοστά τους ήταν χαμηλότερα απ’ ό,τι οι ίδιοι προσδοκούσαν.

Το ΑΚΕΛ παρουσίασε άνοδο μετά από 15 χρόνια. Παρά ταύτα η ουσία παραμένει ότι το εκλογικό σώμα είναι εν πολλοίς δεξιόστροφο. Συγκριτικά, η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος εξακολουθεί να εμπιστεύεται περισσότερο τον ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ παρά το ΑΚΕΛ. Όμως παρά τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών το εκλογικό σώμα δεν φαίνεται να δίνει λευκή επιταγή σε κανένα κόμμα. Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών είναι απότοκο συγκεκριμένων δεδομένων όπως προέκυψαν κατά την προεκλογική περίοδο.

Δεν μπορεί να μην σχολιασθεί και η άνοδος του ΕΛΑΜ από 6,9% στο 10,9% και η εξασφάλιση 8 εδρών. Μπορεί να λεχθεί ότι αυτό δεν είναι μόνο κυπριακό φαινόμενο. Στην περίπτωση της χώρας μας διαφαίνεται ότι οι εύλογες ανησυχίες των πολιτών σε διάφορα επίπεδα δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς. Από την άλλη ο λαϊκισμός είχε και τη δική του συμβολή στο αποτέλεσμα.

Για διάφορους λόγους η ΕΔΕΚ, το VOLT, το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών και η ΔΗΠΑ δεν εξασφάλισαν έδρα στη νέα Βουλή. Τα ποσοστά τους ήταν αισθητά μειωμένα. Οι λόγοι για τους οποίους υπήρξε αυτό το αποτέλεσμα ποικίλουν και διαφέρουν από κόμμα σε κόμμα. Είναι προφανές ότι το κάθε κόμμα θα πρέπει να προχωρήσει με τη δική του αυτοκριτική για το συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Δεν μπορεί επίσης να παραγνωρισθεί το γεγονός ότι η αποχή εξακολουθεί να είναι σχετικά ψηλή. Το εκλογικό σώμα δεν πείσθηκε ότι υπάρχει αξιόλογη εναλλακτική πρόταση και παρά τις όποιες μεμψιμοιρίες έδωσε σχετική στήριξη στα παραδοσιακά κόμματα ΔΗΣΥ, ΑΚΕΛ και ΔΗΚΟ.

Οι διεργασίες για την επόμενη μέρα έχουν ήδη αρχίσει. Πρώτος στόχος η εκλογή Προέδρου της Βουλής. Στη συνέχεια αναπόφευκτα η συζήτηση θα περιστρέφεται και γύρω από τις προεδρικές εκλογές του 2028. Πέραν όμως των πιθανών προσώπων, το πιο σημαντικό ζήτημα θα είναι οι προγραμματικές θέσεις του κάθε συνασπισμού και υποψηφίου.

19/05/2026

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΕΣΕΙΣ ΜΟΥ

Οι επερχόμενες βουλευτικές εκλογές θα λάβουν χώρα σε μια περίοδο κατά την οποία οι προκλήσεις αυξάνονται ενώ ταυτόχρονα υπάρχει δυσπιστία για το πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς. Η Κύπρος χρειάζεται μια νέα ποιότητα πολιτικής ζωής, βασισμένη στη σοβαρότητα, τον ορθολογισμό και την ειλικρινή διάθεση προσφοράς. Χρειάζεται μια πολιτική κουλτούρα μακριά από τον λαϊκισμό, η οποία να στηρίζεται στη γνώση, τη σοβαρότητα, την κοινωνική ευαισθησία και τη θεσμική υπευθυνότητα.

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το πολιτικό σύστημα αντιμετωπίζει μια σοβαρή κρίση η οποία σταδιακά εμβαθύνεται. Είναι καθοριστικής σημασίας να ανακοπεί η αρνητική αυτή πορεία και να θριαμβεύσει η πολιτική. Τι απαιτείται; Θεωρώ ότι είναι σημαντικό να υπάρχει μια ουσιαστική ανανέωση του συστήματος και σε θέματα ιδεών αλλά και προσώπων. Συνοπτικά καταθέτω τις πιο κάτω εισηγήσεις οι οποίες είναι δυνατό να συμβάλουν προς την ορθή κατεύθυνση.

1) Κυπριακό: Η πολιτική που έχει ακολουθηθεί όλα αυτά τα χρόνια δεν έχει οδηγήσει στα επιθυμητά αποτελέσματα. Αντίθετα, το διαπραγματευτικό πλαίσιο έχει μετακινηθεί προς τις θέσεις της τουρκικής πλευράς. Υπό τις περιστάσεις θεωρώ απαραίτητη την κατάθεση κατευθυντήριων γραμμών για ένα κανονικό κράτος καθώς και την υιοθέτηση μιας εξελικτικής διαδικασίας. Είναι απαραίτητο όπως υπάρχει σεβασμός για τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα όλων των πολιτών ανεξάρτητα από την εθνικότητα και τη θρησκεία τους. Ελάχιστος στόχος η μη επιδείνωση του status quo και μέγιστος η ολοκλήρωση της κυπριακής ανεξαρτησίας.
2) Ιστορική Αυτογνωσία και Εθνική Συμφιλίωση: Διαφαίνεται ότι υπάρχει μια πολυδιάστατη σύγχυση καθώς και συγκρουόμενες προσεγγίσεις σε κρίσιμα θέματα της δημόσιας ζωής μεταξύ των Ελληνοκυπρίων. Ταυτόχρονα κατά καιρούς προκύπτουν αντιπαραθέσεις για θέματα ταυτότητας, ιστορίας και συμβόλων. Είναι απαραίτητο να αξιολογηθεί ολοκληρωμένα το τι έλαβε χώρα και να προχωρήσουμε μπροστά. Η εθνική συμφιλίωση και η ενότητα είναι απαραίτητες, αν και όχι επαρκείς, προϋποθέσεις ευόδωσης του αγώνα μας.
3) Οικονομία: Είναι επίσης σημαντικό να υπάρξει ένα νέο υπόδειγμα στον τομέα της οικονομίας το οποίο να δίνει προοπτική, να ενθαρρύνει τη βιώσιμη ανάπτυξη και να εξασφαλίζει την κοινωνική συνοχή. Η εξαγορά σημαντικών τομέων της οικονομίας καθώς και γης από ξένα κεφάλαια δημιουργεί εύλογες ανησυχίες. Είναι σημαντικό να υπάρξουν νέοι μοχλοί οικονομικής μεγέθυνσης, ισοζυγισμένη ανάπτυξη και μείωση της ανισότητας. Στα πλαίσια αυτά επιβάλλεται και η αναβάθμιση του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα της οικονομίας.
4) Ενεργειακή Πολιτική και Πράσινη Ανάπτυξη: Είναι αδιανόητο οι τιμές του ηλεκτρισμού να είναι από τις πιο ψηλές στην ΕΕ. Οι σχεδιασμοί που γίνονται είναι χρονοβόροι και οι πολίτες δεν βλέπουν χειροπιαστά αποτελέσματα. Πέραν τούτου υπάρχει βαθειά απογοήτευση για τα τεκταινόμενα. Οι μελέτες βιωσιμότητας πρέπει να γίνονται πριν και όχι μετά τις υπογραφές για όλα τα έργα. Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στην ουσιαστική αναβάθμιση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η πράσινη ανάπτυξη πρέπει να προωθηθεί με τρόπο που δεν δημιουργείται κοινωνικοοικονομικό κόστος.
5) Συμμετοχή στην ΕΕ και Εξωτερική Πολιτική: Εξ ορισμού η συμμετοχή της Κύπρου στην ΕΕ επηρεάζει δραστικά και την εξωτερική πολιτική της χώρας. Μέσα στο πλαίσιο αυτό η Κύπρος καλείται να λειτουργήσει δημιουργικά με στόχο την εξυπηρέτηση των εθνικών της συμφερόντων. Είναι επίσης σημαντικό παρά το μικρό της μέγεθος να έχει τη δική της συμβολή στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.
Η Κύπρος καλείται επίσης να διατηρεί σχέσεις με όλα τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για προφανείς λόγους. Επιπρόσθετα, είναι σημαντικό να καλλιεργεί σχέσεις και με τις υπόλοιπες χώρες. Επί τούτου σημειώνεται ότι ιδιαίτερης σημασίας είναι η ανάπτυξη των σχέσεων με την Ινδία και την Ιαπωνία.
Σε σχέση με την πολιτική της Κύπρου στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι καθοριστικής σημασίας η εξισορρόπηση μεταξύ Ρεαλπολιτίκ και Διεθνούς Δικαίου.
Τέλος υπογραμμίζεται ότι η Κύπρος πρέπει να έχει σημαντική συμμετοχή στη διεθνή αγορά προβολής και ανταλλαγής ιδεών. Η θλιβερή πραγματικότητα είναι ότι το ιστορικό της συμμετοχής της είναι πενιχρό. Το κράτος πρέπει επιτέλους να λειτουργήσει ανάλογα στηρίζοντας τις δεξαμενές σκέψης. Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν υπάρχει πολιτική επί τούτου σήμερα.
6) Εκπαίδευση και Έρευνα: Είναι σημαντικό να αναβαθμισθεί ουσιαστικά το επίπεδο παιδείας σε όλες τις βαθμίδες και ταυτόχρονα να ενθαρρυνθεί η κριτική σκέψη. Υπάρχει η αίσθηση ότι με τους πόρους που δαπανώνται θα έπρεπε να υπάρχουν καλύτερα αποτελέσματα σε όλα τα επίπεδα. Σημειώνεται επίσης ότι στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παρατηρείται μια άναρχη ανάπτυξη. Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, η Κύπρος δεν έχει καταστεί ακόμα περιφερειακό ακαδημαϊκό κέντρο.
Στον τομέα της έρευνας θα μπορούσαν επίσης να είχαν γίνει πολύ περισσότερα. Είναι θέμα πόρων αλλά και διαδικασιών που επηρεάζουν την έρευνα.
7) Υγιεία: Το ΓεΣΥ αποτελεί μια κατάκτηση για την κοινωνία. Είναι όμως απαραίτητο να γίνονται συστηματικά οι επιβαλλόμενες επικαιροποιήσεις για αφ’ ενός τη συγκράτηση του κόστους και αφ’ ετέρου τη συνέχιση της αναβάθμισης των υπηρεσιών υγίειας. Είναι επίσης σημαντικό η Κύπρος να εξελιχθεί σε ένα αξιόλογο ιατρικό περιφερειακό κέντρο.
8) Δημογραφικά Ζητήματα και Μεταναστευτικό: Το ποσοστό γονιμότητας των Ελληνοκύπριων έχει μειωθεί γύρω στο 1,3 τα τελευταία χρόνια. Ως γνωστό για την αναπλήρωση του πληθυσμού απαιτείται δείκτης γονιμότητας 2,1. Πέραν τούτου η Κύπρος αντιμετωπίζει σήμερα το πρόβλημα της παράτυπης μετανάστευσης. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στην ελεύθερη Κύπρο το ποσοστό κατοίκων από την ΕΕ και τρίτες χώρες είναι γύρω στο 20%. Αυτό δεν περιλαμβάνει τους παράτυπους μετανάστες.
Είναι επίσης προφανές ότι το κράτος θα πρέπει να εργασθεί για τη στήριξη των οικογενειών και την αύξηση του ποσοστού γονιμότητας. Τα δύσκολα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα καθώς και ένα διαφοροποιημένο σύστημα αξιών σε σχέση με το παρελθόν δυσκολεύει την υλοποίηση του σημαντικού αυτού στόχου. Προς αντιμετώπιση των δεδομένων αυτών είναι σημαντικό να αναληφθούν συγκεκριμένες δράσεις.
9) Αξιακό Σύστημα: Για χρόνια τώρα η Κύπρος είναι δέκτης διαφόρων ιδεολογικών ρευμάτων ως αποτέλεσμα της συμμετοχής στην ΕΕ και της παγκοσμιοποίησης. Ταυτόχρονα, η κατοχή, ο τουρισμός και η μετανάστευση δημιούργησαν νέα δεδομένα.
Το ζητούμενο είναι η διατήρηση κάποιων βασικών αρχών σε ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον. Υπογραμμίζονται, μεταξύ άλλων, η ιστορική αυτογνωσία, η εθνική ταυτότητα, ο αλληλοσεβασμός, ο θεσμός της οικογένειας και η κοινωνική συνοχή.
Επιπρόσθετα, ενώ οι προσωπικές φιλοδοξίες είναι θεμιτές είναι πολύ σημαντικό να παραμερισθεί ο υπέρμετρος ατομικισμός και να υπάρχει εκτίμηση και για τους συλλογικούς στόχους. Το άκρατο κυνήγι του κέρδους χωρίς περιορισμούς έχει θλιβερά κοινωνικά αποτελέσματα.
10) Αξιοποίηση της Γνώσης και Αξιοκρατία: Ολοένα και περισσότερο στη νέα εποχή η μη επαρκής επιστράτευση της γνώσης στη διαδικασία λήψης αποφάσεων έχει αρνητικά αποτελέσματα – είτε πρόκειται για την οικονομία, την εκπαίδευση, την έρευνα και το Κυπριακό.
Πρέπει επίσης να τονισθεί ότι η αξιοκρατία είναι απαραίτητη για τρεις βασικούς λόγους: για καλύτερα αποτελέσματα στον δημόσιο βίο, για σκοπούς δικαιοσύνης και για την κοινωνική συνοχή.
11) Δικαιοσύνη και Αποκατάσταση της Αξιοπιστίας των Θεσμών και του Πολιτικού Συστήματος: Τα τελευταία χρόνια έχει κλονισθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τον θεσμό της Δικαιοσύνης ως αποτέλεσμα διαφόρων δεδομένων. Πέραν τούτου, ένα σοβαρό πρόβλημα που υφίσταται είναι οι πολύ μεγάλες καθυστερήσεις που παρατηρούνται στην εκδίκαση υποθέσεων. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί πολλαπλές στρεβλώσεις. Θα πρέπει να καταβληθούν σοβαρές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών.
Εκτός από τη Δικαιοσύνη είναι καθοριστικής σημασίας να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για την αποκατάσταση του κύρους όλων των θεσμών καθώς και της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος.
12) Αναβάθμιση Συντελεστών Ισχύος: Η Κύπρος βρίσκεται στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου και γειτνιάζει με την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, η Τουρκία κατέχει το 37% του εδάφους της Μεγαλονήσου ενώ εξακολουθεί να έχει ως στόχο τον στρατηγικό έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου. Εκ των πραγμάτων η συνεχής αναβάθμιση των συντελεστών ισχύος (αποτρεπτική ικανότητα, οικονομία, δημογραφικά δεδομένα, δίκτυο σχέσεων, αφήγημα, κλπ.) αποτελεί στρατηγικό μονόδρομο.
13) Παραμερισμός του Λαϊκισμού και Αναβάθμιση της Κριτικής Σκέψης: Ένα από τα σοβαρά προβλήματα του δημόσιου βίου είναι ο άκρατος λαϊκισμός. Οι προεκτάσεις του φαινομένου αυτού είναι πολυδιάστατες. Σημειώνεται συναφώς ότι με το οικονομικό θαύμα επήλθε μια μεγάλη οικονομική μεγέθυνση καθώς και υλική ευμάρεια. Δυστυχώς η πνευματική καλλιέργεια πολιτείας και κοινωνίας δεν ακολούθησε με τους ίδιους ρυθμούς. Θεωρώ απαραίτητο όπως παραμερισθεί ο λαϊκισμός και αναπτυχθεί η κριτική σκέψη. Προς αυτή την κατεύθυνση απαιτούνται πολλαπλές δράσεις.
14) Κρατικές Ανεπάρκειες και η Ανάγκη για ένα Κράτος Πρότυπο: Υπάρχουν σοβαρά προβλήματα στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Η καταστροφική πυρκαγιά τον περασμένο Ιουλίου, οι περικοπές ηλεκτρισμού και νερού ακόμα και το 2025 καθώς και τα τεκταινόμενα σε σχέση με τον αφθώδη πυρετό είναι ενδεικτικά σοβαρών αδυναμιών. Ούτε μπορεί κάποιος να προσπεράσει το γεγονός ότι από τη Μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προκύπτουν ψηλότερα κόστη για τους πολίτες και χαμηλότερης ποιότητας υπηρεσίες. Θεωρώ ότι τα συναισθήματα απογοήτευσης των πολιτών είναι εύλογα. Παρά ταύτα, είναι σημαντικό να υπάρχει ο στόχος της μετατροπής της Κύπρου σε κράτος πρότυπο.

Θεωρώ ότι εάν κινηθούμε προς τις πιο πάνω κατευθύνσεις θα υπάρξουν θετικά αποτελέσματα. Εννοείται ότι οι εισηγήσεις αυτές μπορούν να εμπλουτισθούν περαιτέρω. Υπόσχομαι ότι θα καταβάλω κάθε προσπάθεια και θα πράξω παν το δυνατό για την επίτευξη των στόχων αυτών.

11/05/2026

ΤΟ ΨΗΦΙΣΜΑ 186/1964, ΟΙ ΤΟΥΡΚΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ

Δεν αποτελεί έκπληξη ότι η Τουρκία έχει ως στόχο τον παραμερισμό του Ψηφίσματος 186 (Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ 4/3/1964).Το συγκεκριμένο Ψήφισμα υπογράμμισε ότι η Κυβέρνηση του Προέδρου Μακαρίου εκπροσωπούσε ολόκληρη την Κύπρο. Εν ολίγοις αναγνώρισε το Δίκαιο της Ανάγκης. Επιπρόσθετα, με το Ψήφισμα αυτό δημιουργήθηκε η ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Τέλος το Ψήφισμα καλούσε σε συνομιλίες για την ειρηνική επίλυση του Κυπριακού.

Το ζήτημα αυτό ήλθε ξανά στο προσκήνιο με αφορμή πρόσφατα δημοσιεύματα στον τουρκικό τύπο καθώς και δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων. Υπενθυμίζεται ότι από τον Μάρτιο του 1964 η Τουρκία και η εκάστοτε τουρκοκυπριακή ηγεσία αναφέρονται σε «Ελληνοκυπριακή Διοίκηση» και όχι σε «Κυπριακή Δημοκρατία». Υπογραμμίζεται συναφώς ότι η Άγκυρα θεωρεί την Κυπριακή Δημοκρατία ως εκλιπούσα. Παρόμοιες αναφορές γίνονται και από κύκλους που ακολουθούν το τουρκικό αφήγημα εντός και εκτός Κύπρου.

Το 1974 η Τουρκία κατέκτησε το 37% του εδάφους της Μεγαλονήσου και προέβη σε εθνοκάθαρση. Η καταστροφή που έγινε ήταν βιβλικών διαστάσεων. Εκείνο που η Τουρκία δεν κατάφερε ήταν ο παραμερισμός της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι επίσης σημαντικό να αναφερθεί ότι σε όλα τα σχέδια ή/και ιδέες για το Κυπριακό μετά το 1974, η Τουρκία προωθεί την ιδέα για ένα νέο κρατικό μόρφωμα το οποίο θα είναι υπό τον στρατηγικό της έλεγχο.

Η Τουρκία είναι συνεπής ως προς τις ενέργειές της για την υλοποίηση του στόχου της για στρατηγικό έλεγχο της Κύπρου. Γι’ αυτό αντιδρά και σε οποιεσδήποτε στρατιωτικές και άλλες συνεργασίες που οικοδομεί η Κυπριακή Δημοκρατία.

Τα ζητήματα που εγείρονται είναι πολύ σοβαρά. Με τα σημερινά δεδομένα η Τουρκία θα αποδεχθεί μια διευθέτηση η οποία παραμερίζει την Κυπριακή Δημοκρατία και δημιουργείται ένα νέο κρατικό μόρφωμα οι αποφάσεις του οποίου θα χρειάζονται και την τουρκική συναίνεση. Σε αυτό άλλωστε αποσκοπεί η ερμηνεία της τουρκοκυπριακής πλευράς για την πολιτική ισότητα και η απαίτηση για εκ περιτροπής προεδρία.

Και ενώ η Τουρκία έχει στρατικοποιήσει σε μεγάλο βαθμό την κατεχόμενη Κύπρο, αντιδρά συστηματικά σε οποιεσδήποτε προσπάθειες ενίσχυσης της κρατικής υπόστασης του νόμιμου κράτους καθώς και της αποτρεπτικής ικανότητας της ελεύθερης Κύπρου. Επιπρόσθετα, μια από τις πάγιες τακτικές της Τουρκίας είναι η δημιουργία γκρίζων ζωνών. Δεν πρέπει επίσης να μας διαφεύγει επίσης ότι η κατοχική οντότητα παραβιάζει συστηματικά τη νεκρή ζώνη και η Τουρκία αμφισβητεί την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πέραν τούτου, η Άγκυρα και η κατοχική οντότητα επικαλούνται τις Συμφωνίες του 1960 κατά το δοκούν. Η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να αναδείξει τα ζητήματα αυτά.

Η στάση της Τουρκίας θα έπρεπε να είχε αξιολογηθεί σφαιρικά και με ορθολογισμό. Και η Κυπριακή Δημοκρατία έπρεπε προ πολλού να είχε ένα πειστικό αφήγημα καθώς και μια ολοκληρωμένη στρατηγική. Είναι επίσης σημαντικό όπως η Κύπρος καταστεί ένα κράτος πρότυπο το οποίο να είναι απαραίτητο για τους εταίρους του. Μια τέτοια πολιτική θα συμβάλει και στην εξυπηρέτηση των εθνικών μας στόχων.

Είναι πολύ σημαντικό όπως η χώρα μας αγωνισθεί για να προασπίσει το Ψήφισμα 186/1964 ως απαραίτητο μέσο για την ενίσχυση της κρατικής της υπόστασης καθώς και για την προσπάθεια απαλλαγής από την τουρκική κατοχή. Η Κυπριακή Δημοκρατία νομιμοποιείται να αγωνίζεται για την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων και την ολοκλήρωση της ανεξαρτησίας της.

27/04/2026

Η ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

Ομολογουμένως η Κύπρος αντιμετωπίζει μια πολυδιάστατη αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος και των θεσμών ως αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που έχουν συσσωρευθεί. Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών θεωρεί ότι το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να δώσει λύσεις στα μεγάλα προβλήματα που ταλανίζουν την κοινωνία. Το χειρότερο είναι ότι και εκεί που αντικειμενικά υπάρχουν κάποιες θετικές εξελίξεις ή κινήσεις από την εκάστοτε κυβέρνηση, αυτά δεν γίνονται πιστευτά. Προφανώς υπάρχει δυσπιστία, καχυποψία, μηδενισμός και σ’ ένα μεγάλο βαθμό ισοπεδωτισμός. Τα φαινόμενα αυτά είναι επικίνδυνα.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε μια έξαρση της διαπλοκής και της διαφθοράς. Πέραν τούτου, υπάρχει επίσης η εντύπωση ότι πολλές φορές δεν αποδίδεται δικαιοσύνη ή η απόδοσή της αργεί. Επιπρόσθετα, υπάρχει η αίσθηση ότι η Κύπρος απέχει πολύ από το να είναι ένα ευνομούμενο κράτος.

Παλαιότερα ο διανοητής Δημήτρης Χριστοδούλου είχε υπογραμμίσει ότι στην Κύπρο υφίσταται ένα «μαλακό κράτος». Η αναφορά αυτή υπονοεί, μεταξύ άλλων, ένα κράτος χωρίς ολοκληρωμένο θεσμικό και νομικό πλαίσιο το οποίο, ούτως ή άλλως, δεν εφαρμόζεται πλήρως. Ταυτόχρονα ένα άλλο χαρακτηριστικό ενός «μαλακού κράτους» είναι ότι η δικαιοσύνη εφαρμόζεται κατά το δοκούν. Προφανώς η κατάσταση αυτή έχει συμβάλει σε αρκετές ανεπιθύμητες εξελίξεις.

Επιπρόσθετα, το γεγονός ότι το πολιτικό σύστημα και τα μεγάλα κόμματα δεν αντέδρασαν ικανοποιητικά στα αρνητικά αυτά φαινόμενα συνέβαλε στο αίσθημα της απαξίωσης καθώς και στην ενίσχυση ακραίων καταστάσεων καθώς και στη δημιουργία κομμάτων/κινημάτων διαμαρτυρίας. Η κατάσταση αυτή δεν οδηγεί στην επίλυση των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα.

Θα ήταν θετική εξέλιξη εάν στην προεκλογική περίοδο είχαμε περισσότερες συζητήσεις για θέματα ουσίας με την κατάθεση θέσεων. Αυτό δεν συμβαίνει στον επιθυμητό βαθμό. Ένα μεγάλο μέρος των πολιτών ανησυχεί για την κατάσταση αυτή.

Αρκετές φορές κατατίθεται η άποψη ότι στα δημοκρατικά πολιτεύματα οι εκλογές δίνουν λύσεις. Θεωρώ ότι τις περισσότερες φορές η εκτίμηση αυτή ευσταθεί. Όχι πάντοτε όμως, καθώς είναι δυνατό να υπάρξει διαιώνιση των προβλημάτων. Ούτως ή άλλως, η έκβαση των επερχόμενων εκλογών θα αποτελέσει την απαρχή διεργασιών για την επόμενη μέρα καθώς και για τις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 2028. Η κοινωνία δικαιολογημένα αναμένει λύσεις στα προβλήματα που την ταλανίζουν.

Το επιθυμητό είναι όπως οι πολίτες τοποθετηθούν στις εκλογές του Μαΐου με βάση τις θέσεις, το έργο και το ιστορικό των κομμάτων/κινημάτων καθώς και των υποψήφιων βουλευτών. Ο θυμός, η απαξίωση, ο ισοπεδωτισμός και ο μηδενισμός δεν οδηγούν στα καλύτερα αποτελέσματα. Οι ψηφοφόροι θα πρέπει επίσης να έχουν υπ’ όψιν τους ότι η πολιτική επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών και την προοπτικής της χώρας. Ως εκ τούτου θα πρέπει να πράξουν ανάλογα.

Εν κατακλείδι υπογραμμίζω ότι απαιτείται ένας τεράστιος αγώνας για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα και στους θεσμούς, περιλαμβανομένης της Δικαιοσύνης. Για μια τέτοια εξέλιξη υπάρχουν πολλές προϋποθέσεις. Σ’ αυτές συμπεριλαμβάνονται η αναβάθμιση της κριτικής σκέψης και της πνευματικής καλλιέργειας της κοινωνίας. Είναι επίσης σημαντικό να προωθηθεί η αξιοκρατία ούτως ώστε να προκύπτουν τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Τέλος είναι απαραίτητο όπως το πολιτικό σύστημα και το κράτος λειτουργήσουν με τρόπο που να προωθήσουν την κοινωνική συνοχή και ένα αίσθημα ευθύνης και αξιοπιστίας.

17/04/2026

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ
(Βεργινα Tv,16/4/2026)

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ (ΒΕΡΓΙΝΑ, 16/04/26)

16/04/2026

ΟΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ, Η ΕΕ ΚΑΙ Η ΚΥΠΡΟΣ

Διαχρονικά η Μέση Ανατολή αποτελεί ένα πεδίο συγκρούσεων όπου ιστορικές αντιπαλότητες, γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί και ενεργειακά συμφέροντα διαμορφώνουν ένα σύνθετο και συχνά ασταθές περιβάλλον. Τα πρόσφατα γεγονότα καταδεικνύουν ότι οι κρίσεις στην περιοχή δεν περιορίζονται στην ίδια τη Μέση Ανατολή αλλά επηρεάζουν ολόκληρο τον κόσμο, δημιουργώντας σημαντικές προκλήσεις σε ζητήματα ασφάλειας, ενέργειας και μεταναστευτικών ροών. Για την Κύπρο, λόγω της γεωγραφικής της εγγύτητας και της ιδιότητάς της ως κράτος-μέλος της ΕΕ, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Ταυτόχρονα, αναδεικνύονται οι αδυναμίες της ΕΕ στην περιοχή αλλά και η επιτακτική αναγκαιότητα ενός πιο ενεργού ρόλου της Ένωσης.

Δια μέσου των αιώνων η Κύπρος ήταν υπό την κατοχή ή την επιρροή της επικρατούσας δύναμης στην Ανατολική Μεσόγειο. Το 1878 η Κύπρος περιήλθε υπό τη διοίκηση της Βρετανίας ως αποτέλεσμα γεγονότων που έλαβαν χώρα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Μεταξύ άλλων, η Βρετανία στήριξε την Οθωμανική αυτοκρατορία στην προσπάθειά της να ανακόψει την κάθοδο της Τσαρικής Ρωσίας στο Αιγαίο και την Κωνσταντινούπολη. Ως αντάλλαγμα η Βρετανία πήρε την Κύπρο η οποία είχε και εξακολουθεί να έχει τη δική της γεωστρατηγική αξία.

Η Κύπρος βρίσκεται στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου, στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων. Ταυτόχρονα γειτνιάζει με την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή. Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί επίσης σημείο συνάντησης τριών θρησκειών (Ιουδαϊσμού, Χριστιανισμού και Ισλάμ), του οικονομικού Βορρά και Νότου καθώς Δύσης και Ανατολής.

Μετά την απόκτηση της δεσμευμένης ανεξαρτησίας της η Κύπρος ακολούθησε αδέσμευτη πολιτική. Και τούτο παρά το γεγονός ότι οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις ήταν χώρες μέλη του ΝΑΤΟ. Ο Πρόεδρος Μακάριος καθώς και η πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων έκριναν ότι η συγκεκριμένη πολιτική θα εξυπηρετούσε τον στόχο της ολοκλήρωσης της κυπριακής ανεξαρτησίας.

Η Κύπρος ακολουθούσε μια φιλοαραβική πολιτική και οι σχέσεις με το Ισραήλ ήταν σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Όταν πέθανε ο Πρόεδρος Νάσερ της Αιγύπτου (28 Σεπτεμβρίου 1970) οι σημαίες στην Κύπρο ήταν μεσίστιες για τρεις μέρες. Στον Αραβοϊσραηλινό πόλεμο του Οκτωβρίου του 1973 η Λευκωσία σε ρητορικό επίπεδο είχε υιοθετήσει μια φιλοαραβική στάση ενώ η Αθήνα προσπάθησε να παραμείνει ουδέτερη. Σε λίγες βδομάδες ο Γεώργιος Παπαδόπουλος ανετράπη από τον Δημήτριο Ιωαννίδη, ο οποίος λίγους μήνες αργότερα έπραξε το ίδιο και με τον Πρόεδρο Μακάριο στην Κύπρο. Είναι γνωστή η στάση που υιοθέτησε ο τότε Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Χένρι Κίσιντζερ το καλοκαίρι του 1974.

Η αναβάθμιση των σχέσεων της Κύπρου και της Ελλάδος με το Ισραήλ άρχισε να λαμβάνει χώρα τη δεκαετία του 1990 με τον Κληρίδη και τον Μητσοτάκη. Σημειώνεται ότι ο Σιμόν Πέρες τη δεκαετία του 1990 είχε ασκήσει τη δική του επιρροή προς τη Γερμανία για να στηριχθεί η πολιτική της Κύπρου για ένταξη στην ΕΕ. Το Ισραήλ θεωρούσε ότι η επέκταση της ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο εξυπηρετούσε τα συμφέροντά του.

Με την επιδείνωση των σχέσεων Ισραήλ και Τουρκίας μετά το 2009 οι σχέσεις του Ισραήλ με την Κύπρο και την Ελλάδα αναβαθμίσθηκαν ουσιαστικά. Στην πορεία του χρόνου και ιδίως μετά τον πόλεμο στη Γάζα η Κύπρος βρέθηκε προ του διλήμματος της επιλογής μεταξύ Ρεαλπολιτίκ και Διεθνούς Δικαίου. Το δίλημμα αυτό θα εξακολουθεί να υφίσταται και η Κύπρος πρέπει να προβαίνει στις κατάλληλες εξισορροπήσεις.

Η ΕΕ ήταν και είναι εν πολλοίς απούσα από τις εξελίξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Και τούτο παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αρνητικές συνέπειες για την Ένωση. Μεταξύ άλλων, σημειώνονται οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και οι μεταναστευτικές ροές ως αποτέλεσμα των συγκρούσεων και της αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή.

Τόσο η Κύπρος όσο και η ΕΕ θα πρέπει να έχουν μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τα ζητήματα της Μέσης Ανατολής. Μεταξύ των στόχων πρέπει να είναι η προώθηση της ειρηνικής επίλυσης των συγκρούσεων, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και η σταθερότητα.

Η Κύπρος ειδικά ως χώρα που γειτνιάζει με τη Μέση Ανατολή μπορεί να επιδιώξει ένα ιδιαίτερο ρόλο. Κατ΄ αρχήν η Κύπρος θα πρέπει να αποφύγει να είναι ή να μετατρέπεται μέρος των συγκρούσεων. Πέραν τούτου, είναι σημαντικό να καταστεί ένα κέντρο ανθρωπιστικών επιχειρήσεων. Επιπρόσθετα, είναι καθοριστικής σημασίας να είναι η χώρα συζήτησης θεμάτων χαμηλής και υψηλής πολιτικής που απασχολούν την ευρύτερη περιοχή. Τέλος επιβάλλεται να αναδειχθεί ως η χώρα η οποία προάγει τον διάλογο μεταξύ ΕΕ και Μέσης Ανατολής για διάφορα ζητήματα. Για την υλοποίηση όλων αυτών των επιδιώξεων υπάρχουν σοβαρά προαπαιτούμενα, όπως η ουσιαστική αναβάθμιση του τομέα των δεξαμενών σκέψης. Πάνω απ΄ όλα όμως επιβάλλεται η μετατροπή της Κύπρου σε ένα κράτος πρότυπο με όλα όσα αυτό συνεπάγεται.

30/03/2026

ΑΜΕΣΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ Η ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Παρά τους θετικούς δείκτες της κυπριακής οικονομίας υπάρχουν ουσιαστικά προβλήματα. Είναι προφανές ότι το υφιστάμενο υπόδειγμα δεν μπορεί να εκπληρώσει τις προσδοκίες της πλειοψηφίας των νέων και των πολιτών γενικότερα.

Το υφιστάμενο υπόδειγμα έχει συμβάλει στην αύξηση της ανισότητας ενώ ταυτόχρονα, η μεσαία τάξη έχει συρρικνωθεί. Το στεγαστικό έχει εξελιχθεί σε ένα ουσιαστικό πρόβλημα το οποίο επηρεάζει την καθημερινότητα της πλειοψηφίας των πολιτών. Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί ενώ ο στόχος απόκτησης ιδιόκτητης κατοικίας έχει καταστεί πολύ πιο δύσκολος απ’ ότι ήταν στο παρελθόν.

Εν ολίγοις δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι απαιτείται η ουσιαστική διαφοροποίηση του υφιστάμενου υποδείγματος. Ως μέλος της ΕΕ και της Ευρωζώνης η Κύπρος λειτουργεί εντός συγκεκριμένων πλαισίων. Παρά ταύτα, είναι δυνατό να εξασκηθεί οικονομική πολιτική από το κράτος με τρόπο που να εξυπηρετούνται ευρύτεροι στόχοι. Υπογραμμίζεται συναφώς ο στρατηγικός, κοινωνικός και επιδιαιτητικός ρόλος του κράτους.

Πρώτα απ’ όλα είναι σημαντικό να επικεντρωθούμε στη σημασία της ισοζυγισμένης ανάπτυξης. Αναφέρω συναφώς ότι ο πρωτογενής και ο δευτερογενής τομέας έχουν συρρικνωθεί απελπιστικά. Το 2024 ο πρωτογενής και δευτερογενής τομέας ήταν γύρω στο 1,2% και 13% του ΑΕΠ αντίστοιχα (πηγή: World Bank). Θα μπορούσε να λεχθεί ότι αυτό ήταν αποτέλεσμα των διεργασιών της ελεύθερης αγοράς. Παρά ταύτα, θα ήταν δυνατό να μεριμνήσει το κράτος στα πλαίσια του στρατηγικού του ρόλου και σύμφωνα με τις ανάγκες της κοινωνίας, να υφίσταται αξιόλογη οικονομική δραστηριότητα στους εν λόγω τομείς.

Σε σχέση με την υγίεια και την εκπαίδευση είναι σημαντικό να υπάρξει μια συγκεκριμένη και ολοκληρωμένη πολιτική ούτως ώστε να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα. Αναφέρω, για παράδειγμα, ότι στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παρατηρείται μια άναρχη ανάπτυξη χωρίς πυξίδα. Σε σχέση με την υγιεία η αγορά νοσηλευτηρίων από ξένα κεφάλαια θα πρέπει τουλάχιστον να συνοδεύεται από ένα νομοθετικό πλαίσιο που να διασφαλίζει την υψηλή ποιότητα των υπηρεσιών. Πέραν τούτου, προβληματίζει η αγορά γης, ακινήτων και σημαντικών οργανισμών της οικονομίας από ξένα κεφάλαια.

Είναι επίσης απαραίτητο να επαναξιολογηθεί το συνταξιοδοτικό. Μεταξύ άλλων, επιβάλλεται να υπάρχει ανώτατη και κατώτατη σύνταξη. Για παράδειγμα, δεν είναι ούτε λογικό ούτε δίκαιο να υφίστανται πολλαπλές συντάξεις που συνολικά ανέρχονται πέραν των €7.500 μηνιαίως και την ίδια ώρα συντάξεις πιο κάτω από €700. Ο ακριβής καθορισμός της ανώτατης και της κατώτατης σύνταξης είναι δυνατόν να προκύψει ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων κριτηρίων όπως οι συνεισφορές του κάθε πολίτη καθώς και οι βασικές ανάγκες διαβίωσης.

Το κράτος καλείται επίσης να αξιολογήσει και να προωθήσει νέους μοχλούς οικονομικής μεγέθυνσης. Η Κύπρος μπορεί να προσφέρει πολλά ως πυλώνας αντιμετώπισης ανθρωπιστικών κρίσεων στην ευρύτερη περιοχή καθώς και ως χώρα στην οποία συζητιούνται ζητήματα χαμηλής και υψηλής πολιτικής.

Η πολιτεία πρέπει επίσης με στοχευμένα μέτρα να συμβάλει στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Αυτά αναπόφευκτα θα περιλαμβάνουν πολιτικές οι οποίες αφορούν το στεγαστικό καθώς και την πολυδιάστατη στήριξη των πολύτεκνων και των νέων οικογενειών.

Είναι επίσης απαραίτητο να προωθηθούν πολιτικές οι οποίες θα συμβάλουν στη σμίκρυνση του χάσματος στους όρους απασχόλησης μεταξύ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Δεν είναι μόνο οι νομοθετικές ρυθμίσεις. Πάνω απ’ όλα είναι η αναβάθμιση της οικονομίας με τέτοιο τρόπο που να δημιουργεί μεγάλο αριθμό θέσεων απασχόλησης με ικανοποιητικούς μισθούς και όρους απασχόλησης.

Στον τομέα της ενέργειας ενώ η πολιτεία καλείται να προωθήσει την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων είναι σημαντικό να αναβαθμισθεί η παραγωγή ηλιακής ενέργειας. Ούτως ή άλλως, αυτό έπρεπε να γίνει προ πολλού.

Η σημερινή εποχή είναι διαφορετική από εκείνη του περασμένου αιώνα. Ως εκ τούτου, πολλά θα πρέπει να αλλάξουν. Το κράτος καλείται να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά. Επιπρόσθετα, η προώθηση της αξιοκρατίας καθίσταται επιτακτική αναγκαιότητα – για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, για κοινωνική συνοχή και δικαιοσύνη.

Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί και στην πάταξη της διαφθοράς και της διαπλοκής. Τούτο καθίσταται απαραίτητο καθώς, μεταξύ άλλων, επηρεάζεται σημαντικά η εικόνα της χώρας μας. Πέρα τούτου, είναι σημαντικό να ικανοποιηθεί και το περί δικαίου αίσθημα του λαού. Είναι επίσης σημαντικό το νέο υπόδειγμα να είναι ανθρωποκεντρικό. Ως εκ τούτου, είναι επιβεβλημένο να διέπεται από κάποιες αρχές όπως η αλληλεγγύη και η κοινωνική συνοχή. Η ιδιωτική πρωτοβουλία θα συνυπάρχει με ένα ποιοτικό κρατικό παρεμβατισμό.

Τέλος, δεν είναι υπερβολή να λεχθεί ότι είναι καθοριστικής σημασίας η Κύπρος να καταστεί ένα κράτος πρότυπο. Ένας από τους βασικούς στόχους είναι η συνεχής βελτίωση της ποιότητας ζωής καθώς και η ουσιαστική συμβολή στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

28/03/2026

Φιλες και Φιλοι,ενα επικαιρο θεμα και μια ενδιαφερουσα συζητηση.Πεμπτη 2 Απριλιου,στις 6μμ,Αιθουσα Μ114,Πανεπιστημιο Λευκωσιας

26/03/2026

ΟΙ ΑΓΓΛΙΚΕΣ ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ(Αλφα Τv,26/5/2026)

Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.