Η αγροτιά στις αρχές της δεκαετίας του ΄40 αποτελεί το 74,3% του Κυπριακού Λαού, σύμφωνα με την απογραφή του 1946.Με την εμφάνιση και τη δραστηριοποίηση των Αγροτομορφωτικών Συλλόγων ο Αγρότης αρχίζει να ξυπνά απο το λήθαργο που τον είχε ρίξει η βρετανική καταπίεση και η ληστρική τοκογλυφική εκμετάλλευση.
Το 1946, σε προκήρυξη της,η Κεντρική Καθοδήγηση των Αγροτομορφοτικών Συλλόγων,καλεί τον κόσμο
της Υπαίθρου σε ένα παναγροτικό συλλαλητήριο στις 30 Ιουλίου.Το Συλλαλητήριο πραγματοποιείται με μεγάλη επιτυχία, αφού πήραν μέρος πάνω απο έξι χιλιάδες αγρότες, και για πρώτη φορά τίθενται μπροστά στην αποικιακή Αγγλική Κυβέρνηση τα άμεσα προβλήματα του αγροτικού κόσμου.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες συνήλθε μέσα σε ατμόσφαιρα ενθουσιασμού, όπως είχε προγραμματιστεί,το Ενωτικό Αγροτικό Συνέδριο στις 3 και 4 Οκτωβρίου 1946, στο «Μαγικό Παλάτι»,στη Λευκωσία.
Απο τις 5 Οκτωβρίου 1946 μια νέα σελίδα άνοιξε για το Αγροτικό Κίνημα της Κύπρου.Η ΕΑΚ αποτελεί απο εκείνη τη μέρα μια πραγματικότητα, ένα ισχυρό στήριγμα,όπου πλατιά στρώματα της αγροτιάς εναποθέτουν τις ελπίδες τους για ένα καλύτερο μέλλον.Η ΕΑΚ δεν ήταν τίποτε άλλο παρά γέννημα της ανάγκης.Της ανάγκης για βελτίωση της βασανισμένης και δύσκολης ζωής των αγροτών.
Τα μεσάνυχτα της 14ης Δεκεμβρίου 1955 μέλη της αποικιοκρατικής αστυνομίας εισβάλλουν στα σπίτια των ηγετικών στελεχών της ΕΑΚ και τους συλλαμβάνουν χωρίς καμιά δικαιολογία.Η ΕΑΚ συνέχιζε τη δράση της έστω και παράνομα.Το αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ η ηγεσία της ΕΑΚ βρισκόταν στα κρατητήρια,με τον αγώνα των υπόλοιπων στελεχών της Οργάνωσης κερδήθηκαν βασικές κατακτήσεις,όπως το Σχέδιο Αμπελουργικών Προϊόντων,τιμές ασφάλειας για τα Σιτηρά,Ασφάλεια των Γεωργών και Ασφάλεια των Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Τον Αύγουστο του 1959 η ΕΑΚ πραγματοποιεί Παγκύπριο Αγροτικό Συνέδριο στη Λευκωσία, όπου μετονομάζεται σε Ένωση Κυπρίων Αγροτών (ΕΚΑ).
Το 1974 αποτέλεσε ένα έτος τραγικό για την Κυπριακή Δημοκρατία και τον κυπριακό λαό.Στις 15 Ιουλίου 1974 η χούντα των Αθηνών με την ΕΟΚΑ Β΄ διαπράττουν το προδοτικό πραξικόπημα δίνοντας την ευκαιρία στην Άγκυρα να εισβάλει στο νησί την 20η Ιουλίου 1974.
Η ΕΚΑ σε στενή συνεργασία με την ΠΕΚ και το Συνεργατικό Κίνημα,στάθηκαν απο την πρώτη στιγμή δίπλα στους παθόντες του δίδυμου εγκλήματος.
Με το άνοιγμα των οδοφραγμάτων η ΕΚΑ αναπτύσσει έντονη δράση στις κατεχόμενες περιοχές όπου ζουν εγκλωβισμένοι και συμβάλλει καθοριστικά στην προώθηση και επίλυση αρκετών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι εγκλωβισμένοι αγρότες.
Ο αέναος αγώνας που ξεκίνησαν όλα εκείνα τα επώνυμα και ανώνυμα στελέχη των Αγροτομορφωτικών Συλλόγων, της ΕΑΚ – ΕΚΑ συνεχίζεται και θα συνεχίζεται ανεξάρτητα δυσκολιών και αντιξοοτήτων μέχρι την τελική νίκη για τη δημιουργία ενός κόσμου της κοινωνικής δικαιοσύνης και προόδου. Μέχρι να σταματήσει η εκμετάλλευση ανθρώπου απο άνθρωπο.
