29/12/2015
Πρέπει να αφήνουμε τα παιδιά να κερδίζουν στα παιχνίδια;
Μέρες γιορτινές και ιδανικές για παιχνίδια στο σπίτι! Τα επιτραπέζια παιχνίδια πάντοτε αποτελούν αγαπημένη ασχολία μικρών και μεγάλων και εξαιρετική ευκαιρία για ευχάριστο χρόνο με την οικογένεια. Το ευχάριστο κλίμα όμως μπορεί εύκολα να διαταραχθεί από τα κλάματα και τις φωνές ενός μικρού που έχασε ενώ ήταν σίγουρος ότι θα κερδίσει αυτό τον γύρο στην Monopoly!
Μήπως, για χάριν της ηρεμίας και της καλής διάθεσης, πρέπει να αφήνουμε τα παιδιά να κερδίζουν στα παιχνίδια; Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχουν χρυσοί κανόνες όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα. Όταν παίζετε ένα παιχνίδι με τα παιδιά, η απάντηση στο ερώτημα αν πρέπει να δημιουργήσετε τις συνθήκες για να κερδίσουν, εξαρτάται από την ηλικία, την ιδιοσυγκρασία τους και τις κοινωνικές δεξιότητες που έχουν ήδη αναπτύξει.
Κάποια παιδιά επικεντρώνονται στην διαδικασία του παιχνιδιού ενώ για άλλα είναι ιδιαίτερα σημαντική η νίκη. Σκοπός των παιχνιδιών όμως δεν είναι πάντα η νίκη ή η ήττα. Για τα μικρότερα παιδιά, η δόξα της νίκης κάποιες φορές είναι καλό πράγμα. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας συχνά δυσκολεύονται να διαχειριστούν την ήττα και είναι πιθανόν να την συνδέουν με αδυναμία να καταφέρουν οτιδήποτε, καθώς βρίσκονται σε διαδικασία ανάπτυξης της αυτοεκτίμησής τους. Σε αυτές τις ηλικίες, οι γονείς διακριτικά μπορούν να αφήνουν τα παιδιά να κερδίσουν για να αξιοποιήσουν τις συγκεκριμένες περιστάσεις, έτσι, ώστε να επιδεικνύουν οι ίδιοι κατάλληλες συμπεριφορές ήττας που θα λειτουργήσουν ως μοντέλο για τα παιδιά. «Κάποτε χάνουμε και είναι εντάξει. Εξακολουθείς να είσαι έξυπνο και ικανό παιδί», είναι το μήνυμα που θέλουμε να φτάσει στα παιδιά.
Τα παιδιά σχολικής ηλικίας δείχνουν περισσότερο ενδιαφέρον σε ανταγωνιστικά παιχνίδια καθώς είναι αρκετά μεγάλα για να κατανοήσουν κανόνες, να υπολογίσουν πιθανότητες και να αναγνωρίσουν το δίκαιο παιχνίδι. Για τα παιδιά αυτών των ηλικιών, το «στήσιμο» της νίκης τους συχνά επενεργεί αρνητικά στην αντίληψη που έχουν για τις δικές τους ικανότητες, ενώ δημιουργεί την αίσθηση ότι οι γονείς δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την διαδικασία του παιχνιδιού. Η καλύτερη επιλογή είναι να αρχίζετε το παιχνίδι χωρίς να έχετε συγκεκριμένο σκοπό να τους επιτρέψετε ή να τα αποτρέψετε από το να κερδίσουν. Παίξετε με τα παιδιά ακολουθώντας τους κανόνες των παιχνιδιών. Οι κανόνες αποτελούν κατάλληλο πλαίσιο για δίκαιο παιχνίδι. Αν χρειαστεί να αλλάξετε κάποιους κανόνες για να γίνει το παιχνίδι κατάλληλο και για μικρότερα παιδιά, φροντίστε να ξεκαθαρίσετε ότι σε εκείνη την περίπτωση εφαρμόζετε «ειδικούς» κανόνες της οικογένειας. Η ακολουθία των κανόνων μπορεί να λειτουργήσει ως μάθημα και για άλλες δραστηριότητες στις οποίες εμπλέκονται τα παιδιά, όπως κάποιο άθλημα στο οποίο συμμετέχουν ή το παιχνίδι με άλλα παιδιά.
Στο τέλος του παιχνιδιού, αν τα παιδιά κερδίσουν συγχαρείτε τα αλλά μην δείξετε απογοήτευση. Διατηρήστε την έμφαση στο πόσο διασκεδαστικό ήταν το παιχνίδι, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Αυτό βοηθά τα παιδιά να μάθουν να διαχειρίζονται την ήττα. Μια χειραψία θα αναδείξει επίσης τις αρχές του δίκαιου παιχνιδιού. Η κατάκτηση της τέχνης της ευελιξίας στην νίκη και στην ήττα χρειάζεται χρόνο. Να θυμάστε πάντα να είστε καλοί ακροατές, να δείχνετε κατανόηση και να έχετε πολλή υπομονή. Το κάθε παιδί μαθαίνει με τον δικό του ρυθμό και αυτό που χρειάζεται από εσάς είναι να του θυμίζετε ότι πιστεύετε στις ικανότητές του.
Καλή χρονιά με άπειρες ευχάριστες και ξέγνοιαστες στιγμές με τα παιδιά σας!
Άντρη Αναστασίου
Εγγεγραμμένη Σχολική Ψυχολόγος
Υπεύθυνη Υλοποίησης - Πρόγραμμα ΑΕΡΟΣΤΑΤΑ
