11/05/2026
PDC ar frig Cymru o ran busnesau newydd graddedigion am y chweched flwyddyn
Mae Prifysgol De Cymru (PDC) unwaith eto wedi cadarnhau ei henw da fel prifysgol entrepreneuraidd flaenllaw Cymru, gan gadw ei safle rhif un yng Nghymru ar gyfer busnesau newydd i raddedigion am y chweched flwyddyn yn olynol, yn ôl y ffigurau diweddaraf a ryddhawyd gan Yr Asiantaeth Ystadegau Addysg Uwch (HESA).
Mae data HEBCIS 2024/25 sydd newydd ei gyhoeddi hefyd yn gosod PDC yn seithfed yn y DU o ran nifer y busnesau newydd i raddedigion a sefydlwyd – cyflawniad sy'n tynnu sylw at gryfder parhaus y Brifysgol wrth gefnogi menter ar lefel Cymru a'r DU.
Mae PDC hefyd yn parhau i fod yn y safle cyntaf yng Nghymru o ran cyfanswm nifer y busnesau graddedigion gweithredol, yn bedwerydd yn y DU, gyda 717 o fusnesau dan arweiniad graddedigion yn masnachu ar hyn o bryd – safle sy'n atgyfnerthu ei safle fel 'Prifysgol Entrepreneuraidd Cymru'.
Yn ogystal, mae'r Brifysgol bellach yn bumed yn y DU ar gyfer busnesau graddedigion sydd wedi bod yn masnachu ers o leiaf tair blynedd, gan danlinellu cynaliadwyedd ac effaith hirdymor ei chefnogaeth i fusnesau newydd.
Dywedodd yr Athro Osama Khan, Is-Ganghellor y Brifysgol, fod y canlyniadau'n dangos ymrwymiad parhaus a strategol PDC i entrepreneuriaeth.
“Mae hyn yn newyddion gwirioneddol wych ac yn foment o falchder enfawr i Brifysgol De Cymru,” meddai’r Athro Khan.
“Mae cael ein cydnabod unwaith eto fel y gorau yng Nghymru ar gyfer busnesau newydd, ac ymhlith y prifysgolion blaenllaw yn y DU, yn gymeradwyaeth bwerus o’n pobl a’n pwrpas.
“Rwyf bob amser wedi credu bod yn rhaid i greadigrwydd, arloesedd a meddwl entrepreneuraidd gael eu hymgorffori’n ddwfn yn y cwricwlwm, nid fel pethau ychwanegol dewisol ond fel sgiliau hanfodol ar gyfer bywyd a gwaith, ac mae’r cyflawniad hwn yn dweud llawer am ba mor llwyddiannus y mae’r galluoedd hynny bellach yn treiddio ein dysgu a’n haddysgu.
“Yr hyn sy’n fy nghyffroi fwyaf yw, nid yn unig y safle, ond yr hyn y mae’n ei gynrychioli: hyder, cyfle, ac effaith economaidd wirioneddol ar gyfer ein cymunedau.
“Mae PDC yn profi, flwyddyn ar ôl blwyddyn, ein bod yn brifysgol entrepreneuraidd gydag uchelgais, tosturi, a momentwm, ac ni allwn fod yn fwy optimistaidd ynglŷn â’r hyn y byddwn yn ei gyflawni nesaf gyda’n gilydd.”
Yn 2024/25, cefnogodd PDC greu 116 o fusnesau graddedigion newydd, y cyfanswm uchaf yng Nghymru. Mae'r mentrau hyn yn cwmpasu ystod eang o sectorau, gan gynnwys y diwydiannau creadigol, y cyfryngau digidol, dylunio, iechyd, chwaraeon, addysg a thechnolegau datblygol.
Mae'r llwyddiant parhaus hwn yn adlewyrchu ymrwymiad a rennir ar draws ecosystem entrepreneuraidd PDC, Startup Stiwdio Sefydlu, a Menter Gyrfaoedd PDC, i ddarparu profiad cydgysylltiedig i fyfyrwyr a graddedigion - gan gyfuno cefnogaeth arbenigol ar gyfer mentrau a chymorth deorfa â chanllawiau gyrfaoedd wedi'u teilwra, mentora, cyfleoedd ariannu, lleoliad gwaith, a mynediad at rwydweithiau proffesiynol.
Gyda'i gilydd, ac ochr yn ochr â chysylltiadau cryf â phartneriaid diwydiant rhanbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol, maent yn helpu'r genhedlaeth nesaf o entrepreneuriaid Cymru i droi syniadau yn fusnesau ffyniannus.
Mae cefnogaeth gan Medr - sy'n gyfrifol am ariannu a rheoleiddio'r sector addysg drydyddol yng Nghymru - a Llywodraeth Cymru hefyd yn chwarae rhan bwysig wrth alluogi PDC i gyflwyno rhaglenni menter cynhwysol a hygyrch sy'n cefnogi gweithwyr llawrydd, sylfaenwyr a busnesau newydd twf uchel.
“Nid yn ddamweiniol y mae PDC wedi codi i'r safle cyntaf yng Nghymru a'r seithfed yn y DU ar gyfer busnesau newydd gan raddedigion. Y tu ôl i'r ffigurau mae dwy flynedd o waith cwricwlwm bwriadol, gan ymgorffori menter ac entrepreneuriaeth ar draws 37 o gyrsiau a gwella sgiliau 143 o aelodau staff ledled y brifysgol,” meddai Jonathan Jones, Rheolwr Datblygu Entrepreneuriaeth PDC.
“Mae hyn hefyd wedi cynnwys cefnogaeth dargedig ar draws Grŵp PDC, gyda gwella gweithgaredd yn y Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru. Nid rhywbeth atodol yw menter yn PDC, mae'n rhan o sut mae'r brifysgol yn addysgu.
“Ac nid annog graddedigion i gychwyn menter yn unig a wnawn, mae gennym hefyd ystod o fentrau sy'n canolbwyntio ar gynyddu cyfradd goroesi eu busnesau yn y tymor hir, a fydd, yn ei dro, yn creu swyddi newydd ar gyfer rhanbarth De Cymru.”
Dywedodd Dr Lyndsay Crompton (yn y llun), sydd bellach yn rhedeg ei busnes ceiropracteg ei hun yng Nghasnewydd ar ôl cwblhau gradd Meistr yn PDC, fod y Brifysgol a'i Startup Stiwdio Sefydlu wedi chwarae rhan allweddol wrth lunio ei datblygiad proffesiynol a thwf ei busnes.
“Trwy sylfaen academaidd gref, fe wnaeth fy arfogi â'r wybodaeth glinigol, y sgiliau meddwl beirniadol, a'r hyder sydd eu hangen i ddarparu gofal o ansawdd uchel i'm cleifion,” meddai.
“Y tu hwnt i academyddion, mae'r Stiwdio yn meithrin meddylfryd entrepreneuraidd trwy annog arloesi, datrys problemau, a meddwl annibynnol.
“Mae'r gefnogaeth gan ddarlithwyr a mentoriaid wedi bod yn amhrisiadwy, gan gynnig arweiniad nid yn unig mewn ymarfer clinigol ond hefyd wrth lywio'r heriau o gychwyn a rheoli busnes.
“Helpodd mynediad at adnoddau fel gweithdai busnes, cyfleoedd rhwydweithio, a chyngor cychwyn busnes newydd fi i gael gwell dealltwriaeth o frandio, perthnasoedd â chleientiaid, a strategaethau twf cynaliadwy.
“Yn gyffredinol, creodd PDC amgylchedd a gefnogodd fy nhrawsnewidiad o fyfyriwr i ymarferydd ac entrepreneur, gan fy ngrymuso i adeiladu busnes ceiropracteg sy'n canolbwyntio ar y claf ac yn fasnachol hyfyw a phroffidiol.”
