12/07/2022
Ciyaaryahanka Mo Farah ayaa Ingiriiska lagu keenay qaab sharci darro ah isagoo canug yar ah, waxaana lagu qasbay in uu guri shaqaalo ka noqdo. Sida uu shaaciyey. Xidig gaan ka ee ciyaara Olympic kada ayaa BBC da u sheegay in loo bixiyey magaca Mohamed Farah oo ay u bixiyeen dadkii kasoo kaxeeyey dalkaasi Djibouti. Magaciisa dhabta ahna uu yahay Hussein Abdi Kahin. Waxaa wadan ku yaala bariga africa kasoo kaxeeyey isagoo 9 jir ah haweenay uusan waligii la kulmin, kadibna waxaa ay haweenaydaasi shaqaalo oga dhigtay caruurkale sida uu sheegayo Mo Farah
"Afar sano waa la'iga hortaagnaa oo banaan ka Ayaan ka joogay," kooxda orodada ee Britain ayaa sheegaysa.
Orodyahanka orda masaafada dheer ayaa horaan sheegay in uu ka yimid Somalia oo waalidiintiisu ay yihiin qaxooti. Laakiin filim dokumentari ah oo ay diyaariyeen BBC-da iyo Red Bull Studios, oo ay BBC-du aragtay, lana sii daayey Arbacadii, ayuu ku sheegay in waalidkii aanay waligood tagin UK – hooyadiis iyo labo walaalihiis ah ay ku noolyihiin beerta qoyskooda oo ku taal jamhuuriyadda iskeed ugu dhawaaqday madaxbanaanida Somaliland. Mo Farah Aabihiis Abdi, waxaa lagu dilay is rasaasayn xilligii dagaalkii sokeeye ee Somalia xilligaas oo Mo Farah ahaa afar sano jir. Somaliland ayaa ku dhawaaday in ay dal badax banaan tahay sanadii 1991 balse caalamku wali uma aqoosan dal ahaan. Mo Farah ayaa sheegay in uu sagaal jir ahaa markii laga soo kaxeeyey qoyskii uu la noolaa ee dalka Djibouti. Kadib waxa uu u soo safray dalka Ingirriska oo ay soo kaxeysay haweeney uusan waligiis arkin islamarkaana aysan ehel ahayn. Waxaa ay u sheegtay haweeneeyda in yurub loo geynayo in uu eheladiisa hakaasi kula noolaado. Taas oo ahayd wax farxad galiyey sida uu sheegayo. Waligay diyaarad ma raacin, ayuu yiri. Haweeneyda ayaa ku war galisay in uu yiraahdo magacaygu waa Maxamed. Waxaa uu sheegaya in ay heysatay documentiyada socdaalka oo been abuur ah oo muujinaya sawirkiisa oo ku dhinac dhagan magaca Mohamed Farah.
Markii ay yimaadeen Ingiiska, haweenaydii ayaa u kaxeeysay hoygeeda ku yaalay Hounslow, ee west London, islamarkaana ka qaaday warqad yar oo uu ugu qornaa macluumaadka eheladiisa. "Hortayda ayay ku jeex jeexday oo ay qashinka ku dartay. Markaas Ayaan ogaaday in aan dhibaato ku jiro," ayuu yiri Sir Mo ayaa sheegaya in uu ku qasbanaa in uu qabto shaqada guriga iyo in uu haayo caruurta. Waxaa uu sheegay in haweenayda ay u sheegtay "hadii uu doonayo in uu arko qoyskiisa uu aamuso oo uu cidna la hadlin."
"Badana waxaan isku soo xiraa suuliyada si aan u ooyo," ayuu yiri Sanadihii ugu horreeyey qoyskiisa ma aysan u ogolaanin in uu wax barasho aado, hasayeeshee markii uu ahaa 12 sano jir waxaa uu iska qoray fasalka todobaad ee machadka Feltham Community College. Maamulka machadka ayaa loo sheegay in Mo uu yahay qaxooti ka yimid Soomaaliya. Macalinkiisii h**e Sarah Rennie ayaa BBC da u sheegtay in marka uu iskuulka yimaado uu ahaa qof aan daryeel heysan, oo uu ku hadli jiray Ingiriis aad u yar islamarkaana uu ahaa canug ay wax badan ka maqanyihiin.
Waxaa ay sheegaysa in dadkii sheegtay in ay yihiin waalidiintiisa aysan marnaba soo xaadiri jirin munaasabadaha iskuulka. Maclinkii Mo ee ciyaaraha PE-ga loo yaqaano, Alan Watkinson, ayaa dareenmay in uu isbadel ku yimid wiilkan yar markii uu cagta saaray wadada ciyaaraha orodada.
"Luuqadda kaliya ee uu u muuqday in uu fahmayo waxay ahayd mida ciyaaraha," sida uu sheegay. Mo ayaa sheegay ciyaaraha in ay caawinayeen "waxa kaliya ee aan sameyn karay si aan oga baxo noloshaas waxay ahayd in aan baxo oo aan ordo". Mr Watkinson Waxaa uu hubay ayaa ahayd arinta ku saabsan dalashadiisa saxda ah iyo halka uu kasoo jeedo iyo qoyska lagu qasbay in uu u shaqeeyo. Macalin ka ciyaaraha iskuulka ayaa la xiriiray shaqaalaha rayidka waxayna ka caawisay in Mo loo wareejiyo qoys kale oo Somali ah. "Wali waxaan u xiisaa qoyskaygi aan ka dhashay, balse wixii xiligaasi ka danbeeyey wax walba ay wanaagsanaadeen," ayuu yiri "Waxaan dareemay in uu culays badan iga dagay." Xiligaasi waa markii uu soo shaac baxay Mo-ga dhabta ah. " Maxamed ayaa bilaabay in uu magac ka sameeyo oradada markii uu gaaray da’da 14 sano waxaa lagu casuumay in uu barto luuqada markii uu tartan oradada ah uu u tagay Latvia- laakiin ma uusan heysan waraaqaha socdaalka ah. Mr Watkinson ayaa ka caawiyey in uu u xareyso dhalashada Ingiriiska isagoo isticmaalaya magaca Mohamed Farah, kaas dhab noqday July 2000. Sharci yaqaan Alan Briddock ayaa Mo u sheegay in dhalashadiisa saxda ah uu mad madow". Sharci ahaan, dowladda waxaa ay kala noqon kartaa qofka dhalashadiisa lagu helo khiyaano.
Sikastaba ha ahaate, Mr Briddock ayaa sharaxaad ka bixinaya in dhibaatada ka imaan karta kiiska Mo ay yartahay. "Xilligii kiiskaaga, aad ayaad u yareeyd in aad masuul ka noqoto caruur kale ama aad noqoto shaqaalo guri ka shaqeeya. Kadibna waxaad saraakiisha u sheegtay in magacaaga uusan ahayn Maxamed’. Intaasoo dhan marka la isku daro waa ay yaraynaysaa suurtagalnimada ah in lagaala laabto dhalashada. " Mo ayaa sheegay in uu doonayo in uu dadka la wadaago qisadiisa oo uu soo bandhigo si uu ula dagaalamo fikradda ka ganacsiga tahriibinta iyo adoonsiga. "waxba k**a aanan ogayn in ay jiraan dad aad u badan oo soo maray isla wixii aan aniga soo maray, waxaa kaliya ay muujinaysaa in aan Nasiib badnaa, " ayuu yiri Mo
"Waxa aan ku bad baaday, ee dadka kale aan oga duwanaaday ayaa ah in aan ordi karay. " Haweeneydii keentay London Mo ayay BBC du isku dayday in ay la xiriiraan balse ma aysan ka jawaabin.
