20/02/2026
มารู้จักวันตรุษจีนในอินโดนีเซียกัน
“Selamat Tahun Baru Imlek!” - อรอนงค์ ทิพย์พิมล เขียนถึง 'วันตรุษจีน' ในอินโดนีเซีย เทศกาลที่เป็นมากกว่าแค่การเฉลิมฉลอง แต่สะท้อนถึงกระบวนการอันยาวนานของการกดขี่และยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรม
อ่านฉบับเต็ม: https://www.the101.world/lunar-new-year-in-indonesia
"ในอินโดนีเซียที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นมุสลิม วันตรุษจีนเป็นวันหยุดแห่งชาติ มีชาวอินโดนีเซียเชื้อสายจีนราว 11.15 ล้านคนจากประชากรทั้งหมดกว่า 280 ล้านคน คิดเป็น 3.9 เปอร์เซ็นต์จากประชากรทั้งหมด"
"ปี 1946 หลังประกาศเอกราชอินโดนีเซีย ประธานาธิบดีซูการ์โนได้ประกาศวันหยุดทางศาสนา และวันตรุษจีนถูกถือว่าเป็นวันหยุดของศาสนาของคนจีน (ขงจื๊อ) ในช่วงต้นยุคซูการ์โน คนจีนมีเสรีภาพในการแสดงออกอัตลักษณ์ความเป็นจีน คนจีนสามารถใช้ภาษาจีนแมนดารินได้ในที่สาธารณะ มีโรงเรียนและหนังสือพิมพ์ภาษาจีน ป้ายโรงเรียนและร้านรวงต่างๆ ใช้ภาษาจีนได้"
"ต่อมาเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองครั้งใหญ่ในอินโดนีเซีย เกิดการสังหารหมู่สมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์และผู้สนับสนุน ตามมาด้วยการกดทับอัตลักษณ์ความเป็นจีน เพราะความเป็นจีนถูกเชื่อมโยงเข้ากับความเป็นคอมมิวนิสต์ อินโดนีเซียระงับความสัมพันธ์ทางการทูตกับจีน จนกระทั่งวันตรุษจีนถูกสั่งห้ามในปี 1967 ด้วยคำสั่งประธานาธิบดีซูฮาร์โตที่ระบุว่าการเฉลิมฉลองวันตรุษจีนสามารถกระทำได้ในบริเวณเฉพาะ กล่าวคือภายในครอบครัวและชุมชนเท่านั้น"
"ช่วงเวลา 30 กว่าปีภายใต้ยุคซูฮาร์โต คนจีนยังคงเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีน แต่ทำแบบเงียบๆ และไม่มีพื้นที่สาธารณะสำหรับการแสดงออกถึงความเป็นจีน ต่อมาเกิดวิกฤตเศรษฐกิจต้มยำกุ้งในปี 1997 อันนำไปสู่การสิ้นสุดอำนาจของซูฮาร์โตในปี 1998 โดยก่อนที่ซูฮาร์โตจะลาออกจากตำแหน่ง เกิดการจลาจลซึ่งคนอินโดนีเซียเชื้อสายจีนในจาการ์ตาถูกปล้นสะดม ทำร้าย และเข่นฆ่า จนคนจีนต้องหนีออกนอกประเทศเป็นจำนวนมาก"
"วันตรุษจีนถูกประกาศให้เป็นวันหยุดแห่งชาติในปี 2002 ในสมัยประธานาธิบดีเมกาวตี ซูการ์โนปุตรี (Megawati Sukarnoputri) นับตั้งแต่นั้นชาวจีนในอินโดนีเซียสามารถเฉลิมฉลองวันตรุษจีนได้อย่างเปิดเผยในที่สาธารณะ ในเมืองใหญ่ๆ ทั้งจาการ์ตาและนอกเกาะชวามีการเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนอย่างยิ่งใหญ่ บรรยากาศของโคมไฟสีแดง การแสดงเชิดสิงโต และซองอั่งเปาล้วนเป็นส่วนหนึ่งของการเฉลิมฉลองที่คนทั่วไปเข้าร่วม"
"อาเจะห์เป็นจังหวัดหนึ่งเดียวในประเทศอินโดนีเซียที่ใช้กฎหมายอิสลามอย่างเป็นทางการ และมีภาพลักษณ์ของความเคร่งศาสนาอิสลาม แต่วันสำคัญอย่างวันตรุษจีน คนอินโดนีเซียเชื้อสายจีนในอาเจะห์ก็สามารถเฉลิมฉลองได้ตามปกติ"
"การเปลี่ยนแปลงนโยบายตั้งแต่ยุคอาณานิคมจนถึงยุคปฏิรูปแสดงให้เห็นว่า ประวัติศาสตร์ของการเฉลิมฉลองตรุษจีนในอินโดนีเซียได้รับอิทธิพลอย่างมากจากพลวัตทางการเมืองและนโยบายของรัฐ จากการถูกห้าม ถูกจำกัด และในที่สุดก็ได้รับการยอมรับเป็นวันหยุดประจำชาติ การเดินทางของตรุษจีนสะท้อนให้เห็นถึงกระบวนการอันยาวนานของการกดขี่และยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรมในอินโดนีเซีย"
ภาพปกโดย SONNY TUMBELAKA/AFP