20/09/2018
โรคน้ำหล่อเลี้ยงสมองเกินแบบที่มีความดันในสมองปกติ (Normal pressure hydrocephalus) เป็นภาวะที่มีการไหลหรือการระบายน้ำหล่อเลี้ยงสมองผิดปกติแบบเรื้อรัง น้ำหล่อเลี้ยงสมองที่เกินมานี้เพิ่มแรงกดดันต่อเนื่องสมองส่วนต่างๆทำให้ผู้ป่วยมีอาการและอาการแสดงที่ผิดปกติทางสมองและระบบประสาทออกมา
ส่วนใหญ่จะพบในผู้ป่วยสูงอายุ หรืออายุมากกว่า 60 ปี บางรายงานพบในผู้สูงอายุเพศชายมากกว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะยังไม่ทราบสาเหตุ (idiopathic) แต่อาจจะเกิดขึ้นภายหลังจากการที่มีโรคในสมองมาก่อน(secondary) เช่น โรคหลอดเลือดสมอง สมองหรือเยื่อหุ้มสมองติดเชื้อ เนื้องอกในสมอง อุบัติเหตุที่ศีรษะ หรือเคยได้รับการผ่าตัดสมองมาก่อนเป็นต้น
อาการของโรคนี้ ผู้ป่วยจะมาด้วยอาการ
1. เดินผิดปกติ ก้าวเดินลำบาก เดินสั้นๆ เดินไม่มั่นคง หรืออาจจะมาพบแพทย์ด้วยการหกล้มบ่อย หรือแม้กระทั่งอุบัติเหตุที่ศีรษะเป็นต้น ถ้าหากอาการเป็นมากผู้ป่วยจะเดินไม่ได้แล้วนอนติดเตียง
2. กลั้นปัสสาวะไม่อยู่ หรือปัสสาวะไม่รู้ตัวปัสสาวะราด ปัสสาวะบ่อย หากผู้ป่วยสูงอายุและนอนติดเตียงอาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะและติดเชื้อในกระเเสเลือดได้
3. หลงลืม ความจำเสื่อม ลืมง่าย ความคิดการตัดสินใจแย่ลง มีพฤติกรรมเปลี่ยนแปลง สับสน บางคนมีปัญหาทางด้านการพูด พูดช้าหรือพูดไม่ชัดได้
อาการเหล่านี้ อาจจะทำให้เข้าใจว่าเป็นโรคของผู้สูงอายุ ประกอบกับผู้ป่วยอาจจะมีโรคประจำตัวเป็น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคหลอดเลือดสมองตีบหรือแตก อัลไซเมอร์ พาร์กินสัน มาก่อน อาจจะติดว่าเป็นโรคสมองเสื่อม อาจจะทำให้คิดถึงโรคนี้ได้ลดลงได้
ผู้ป่วยที่สงสัยว่าเป็นโรคโรคน้ำหล่อเลี้ยงสมองเกินแบบที่มีความดันในสมองปกตินั่น ผู้ป่วยจะได้รับการประเมินจากการ
1. ซักประวัติจากผู้ป่วยหรือญาติผู้ดูแล
2. การตรวจร่างกาย การตรวจทางระบบประสาท การประเมินทางประสาทจิตวิทยา
3. การเจาะหลังระบายน้ำหล่อเลี้ยงสมอง เพื่อเป็นการประเมินว่าผู้ป่วยจะตอบสนองต่อการระบายน้ำหล่อเลี้ยงสมองที่เกินนั่นหรือไม่ ก่อนที่จะพิจารณาผ่าตัดเพื่อใส่สายระบายน้ำหล่อเลี้ยงสมองแบบถาวรให้กับผู้ป่วย
การรักษา ปัจจุบันไม่มียารักษา การรักษาแบบมาตรฐานคือการผ่าตัดใส่สายระบายน้ำหล่อเลี้ยงสมองเท่านั้นครับ ถือเป็นการผ่าตัดเล็ก แผลเล็ก ผู้ป่วยสามารถฟื้นตัวเร็ว ใช้ระยะเวลาหลังผ่าตัดที่โรงพยาบาลสั้น
ผลการรักษา เนื่องจากเป็นกลุ่มของโรคความจำเสื่อมที่สามารถผ่าตัดรักษาได้ ผู้ป่วยสามารถกลับมาเดินได้เอง กลั้นปัสสาวะได้ ความจำดีขึ้น กลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ด้วยตัวเอง อยู่ในสังคม ลดการดูแลจากญาติหรือผู้ดูแลได้ และสามารถมีคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่ดีได้
การป้องกันโรคนี้ ทำได้คือการควบคุม รักษาโรคประจำตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่ต้องควบคุม งดการสูบบุหรี่ การออกกำลังกายสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงภาวะเครียด ระวังเรื่องการหกล้มหรือเกิดอุบัติเหตุเป็นต้น
หากมีข้อสงสัยเรื่องโรคน้ำหล่อเลี้ยงสมองเกินแบบที่มีความดันในสมองปกติ หรือโรคอื่นๆติดต่อสอบถามได้ที่ คลินิกสมองและระบบประสาทโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยนเรศวร ได้ครับ
