19/12/2013
DỰ ĐOÁN CÁC TRƯỜNG ĐH THI RIÊNG 2014 (THẦY NGUYỄN THÀNH NAM)
15/12/2013
Các em thân mến !
Vừa qua, Bộ Giáo dục Đào tạo (GDĐT) đã công bố một số thay đổi trong công tác tuyển sinh đại học cao đẳng (ĐHCĐ) năm 2014, điều này khiến cho nhiều bạn cảm thấy bất an. Qua bài viết này, thầy muốn trao đổi với các em một vài điểm nhằm giúp các em vượt qua sự lo lắng không cần thiết có thể gây ảnh hưởng không tốt tới việc học tập của các em.
Trước hết, cần phải khẳng định là việc trả quyền tự tuyển sinh về cho đại học là một quyết định đúng đắn và cấp thiết. Bởi vì mỗi ngành học ở bậc đại học đều có những đặc điểm rất riêng nên đối tượng đầu vào của nó đòi hỏi phải có những năng lực rất khác nhau. Để có thể lựa chọn được những người học tốt nhất, phù hợp nhất với từng ngành học thì đại học cần phải trực tiếp tuyển sinh cho từng chuyên ngành đào tạo. Nếu theo như dự thảo quy định về tự chủ tuyển sinh ĐHCĐ năm 2014, chúng ta có thể thấy một số thay đổi cụ thể như sau:
– Bắt đầu từ năm 2014, Bộ GDĐT cho phép một số trường có đủ điều kiện tự tổ chức tuyển sinh riêng tối đa hai lần trong một năm.
– Trường nào, ngành nào đã đăng ký tuyển sinh riêng thì không được phép sử dụng kết quả thi của kỳ thi chung do Bộ GDĐT tổ chức.
– Bộ GDĐT vẫn tổ chức kỳ thi tuyển sinh chung cho tới hết năm 2016, sau đó việc tuyển sinh ĐHCĐ sẽ do các trường tự tổ chức thực hiện.
Mặc dù đây mới chỉ là dự thảo, nhưng gần như chắc chắn GDĐT sẽ cho triển khai ngay trong năm 2014. Vấn đề còn lại là quy mô của việc thực hiện sẽ như thế nào. Thầy cho rằng sẽ có rất ít trường đăng ký tự tuyển sinh trong năm 2014 do thời gian chuẩn bị quá ngắn. Ngay cả đối với những trường thực tâm muốn tự tuyển sinh cũng khó kịp tổ chức ngay trong năm 2014.
Trong vài ba năm tới, tiến trình chuyển đổi nhiều khả năng sẽ diễn ra như sau :
– Đại đa số các trường công lập sẽ vẫn ủng hộ kỳ thi chung. Từ trước tới nay, các trường công lập chưa bao giờ thiếu sinh viên trong khi chất lượng đầu ra của đại học vẫn hoàn toàn bị thả nổi nên họ không có nhu cầu về một kỳ thi tuyển sinh khác, trừ trường hợp bị bắt buộc sau năm 2016.
– Nhóm đại học có quan hệ quốc tế sẽ ngả theo xu hướng tự tuyển sinh vì quá trình giao lưu quốc tế giúp họ nhận rõ những hạn chế của phương thức tuyển sinh chung. Đi đầu trong nhóm này là các ĐHQG, ĐHBK, ĐH Ngoại Thương, …. Tuy nhiên, do thời gian còn lại rất ít nên trong kỳ thi 2014 có lẽ chỉ một vài ngành trong ĐHQG kịp tổ chức tự tuyển.
– Nhóm các trường ngoài công lập sẽ ủng hộ mạnh mẽ nhất phương thức tự tuyển sinh vì mấy năm vừa qua họ không tuyển đủ sinh viên do không cạnh tranh nổi với các trường công lập trong kỳ thi chung. Họ cần có một kỳ thi thứ hai trong năm để bổ sung sinh viên. Tuy nhiên, ngay cả khi có quyền tự do tuyển sinh thì nhóm ngoài công lập cũng rất dễ vỡ mộng vì thiếu thực lực.
Vậy thì câu hỏi quan trọng nhất là những thay đổi này sẽ ảnh hưởng như thế nào tới kết quả thi cử của các em. Thầy cho rằng nó không ảnh hưởng gì nhiều nếu các em hiểu rõ và lưu tâm đến một số điểm sau:
– Những kiến thức mà các em đang ôn luyện là rất căn bản. Dù hình thức thi tuyển có thay đổi thế nào thì nội dung thi cũng không vượt ra ngoài kiến thức căn bản ở bậc phổ thông, cho nên việc quan trọng nhất bây giờ vẫn là tiếp tục học tập chăm chỉ.
– Kỳ thi TSĐH là một kỳ thi tuyển chứ không phải là một kỳ thi đánh giá chất lượng (như kỳ thi tốt nghiệp PTTH chẳng hạn). Mục tiêu của các kỳ thi tuyển là dàn thí sinh trên thang năng lực, để có thể nhặt từ trên xuống dưới cho đến khi đủ chỉ tiêu đầu vào. Chính vì vậy, phổ điểm thi cao hay thấp là không quan trọng, mà quan trọng là thứ hạng của thí sinh trên thang năng lực, tức là em đứng thứ bao nhiêu trong tổng số người dự thi. Nếu chỉ tiêu cho phép tuyển 10 người mà em xếp thứ 11 thì chắc chắn bị trượt bất chấp điểm thi của em có cao đến mức nào. Do đó, các em đừng quá lo lắng về việc đề thi năm nay khó hay dễ, hình thức thi tuyển có thay đổi hay không, mà hãy tập trung vào việc ôn luyện để nâng cao thứ hạng.
– Những thay đổi có thể diễn ra nếu một trường quay sang tự tuyển sinh thường là bỏ bớt hoặc thay thế môn thi, trong đó hình thức phỏng vấn trực tiếp cũng có thể được sử dụng (trong năm 2014, hình thức phỏng vấn rất khó triển khai do khó khăn trong khâu tổ chức thực hiện). Như vậy, song song với việc học tập chăm chỉ, các em cũng cần theo giõi sát thông tin tuyển sinh vào trường mà mình đã lựa chọn. Điều này giúp các em điều chỉnh kịp thời việc ôn luyện trong trường hợp trường mình đăng ký dự thi chuyển sang tự tuyển sinh và có sự thay đổi về môn thi hay hình thức thi tuyển. Nếu các em có thông tin kịp thời và điều chỉnh việc học thì sẽ không bị chậm trễ so với các bạn, trong trường hợp đó, cơ hội cho tất cả mọi người vẫn không có gì thay đổi.
Chúng ta đều biết rằng, việc các trường tự tuyển sinh đầu vào đã từng được thực hiện từ năm 2002 về trước, nhưng sự tự chủ khi đó vẫn chỉ là hình thức bởi vì nội dung thi tuyển vẫn bị đóng khung trong một vài khối thi do Bộ GDĐT quy định. Cách làm đó không những không phát huy được điểm mạnh của phương thức tự tuyển sinh mà còn gây lãng phí tiền bạc và làm nẩy sinh nhiều tiêu cực trong thi cử nên cuối cùng BGD đã dùng giải pháp tình thế là gom tất cả vào trong một kỳ thi chung. Mặc dù thay đổi này giúp hạn chế ngay lập tức những tiêu cực trong thi tuyển, nhưng lại là sai lầm chiến lược vì đã hạn chế quyền tự do tuyển chọn đầu vào của các đại học, và do đó kìm hãm sự phát triển của hệ thống đại học trong hàng thập kỉ.
Mặc dù, việc giao quyền tuyển sinh về lại cho đại học chỉ là "sửa lại cho đúng", nhưng là một bước ngoặt quan trọng về mặt tư duy. Hi vọng đây sẽ là bước khởi đầu tốt đẹp để BGD dần dần rút lui khỏi những công việc hành chính công vụ, từng bước quay về đúng với chức năng hành pháp chính trị của nó.
Nguyễn Thành Nam
