23/04/2026
[TRIỂN LÃM KHÔNG GIAN NGHỆ THUẬT SẮP ĐẶT HEXAGEN]
TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT SẮP ĐẶT
LIÊN HOAN SINH VIÊN KIẾN TRÚC TOÀN QUỐC LẦN THỨ XV - 2026 (FES XV)
Thể loại: Không gian Nghệ thuật Sắp đặt (Kích thước: 3m x 3m x 3m)
Chủ đề: BẢN SẮC và CÔNG NGHỆ
Đơn vị thực hiện: Đội tuyển Kiến trúc - Trường Đại học Bách khoa ĐHQG-HCM
Tên tác phẩm: HEXAGEN - Mã hóa bản sắc, Kích hoạt công nghệ (Encoding Identity – Activating Technology)
1. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong dòng chảy không ngừng của kiến trúc, "bản sắc" luôn là viên gạch nền móng định hình nên giá trị của mọi không gian. Tuy nhiên, bước vào kỷ nguyên số - nơi công nghệ phát triển như vũ bão, một thách thức lớn được đặt ra: Làm thế nào để bản sắc không bị hòa tan, mà ngược lại, được tái sinh và lan tỏa mạnh mẽ hơn thông qua công nghệ?
Đến với vùng đất Bình Dương – nơi song hành giữa di sản thủ công truyền thống (gốm Lái Thiêu, mây tre đan) và nền công nghiệp hiện đại, Đội tuyển Trường Đại học Bách khoa ĐHQG-HCM mang đến tác phẩm HEXAGEN. Tại đây, công nghệ không được đặt ở thế đối lập hay bao trùm lên truyền thống. Thay vào đó, bản sắc được mã hóa trong hình học không gian và được kích hoạt bằng công nghệ hiện đại.
2. Ý NIỆM THIẾT KẾ: GIẢI MÃ "HEXAGEN"
Tên gọi HEXAGEN là một phép cộng mang tính biểu tượng sâu sắc:
● HEXA (Hexagon): Hình lục giác đại diện cho cấu trúc bền vững trong tự nhiên, tư duy logic kỹ thuật, và đồng thời là ngôn ngữ hình khối đặc trưng của Bách Khoa.
● GEN (Generation / Genesis / Generative): Tượng trưng cho Thế hệ tiếp nối, Khởi nguyên của cái mới, và Thuật toán tạo sinh.
Sự giao thoa này khẳng định triết lý: Công nghệ đóng vai trò là công cụ trung gian đắc lực, giúp con người tiếp cận, tương tác và chạm vào chiều sâu văn hóa.
3. NGÔN NGỮ KHÔNG GIAN VÀ VẬT LIỆU TƯƠNG PHẢN
Giới hạn trong không gian 3x3x3 mét, HEXAGEN là một hệ lưới kiến trúc chuẩn xác, là khung nền, hệ hạ tầng, được bao quanh bởi các khối lập phương, với kích thước từng khung, từng khối, từng cạnh từ vĩ mô tới vi mô được mã hóa chính xác theo dãy tỉ lệ vàng với hệ số kích thước là 2:3:5:8 (Fibonacci), đây cũng chính là cách mà khoa học giải thích các hiện tượng tự nhiên, đồng thời cũng là cách mà kiến trúc hiện đại nhìn nhận lại những bản sắc truyền thống. Từ cấu trúc vĩ mô đó, các chi tiết khác được khởi sinh.
Đầu tiên là hạt nhân bản sắc: 27 khối lập phương được thả nổi trong trạng thái phi trọng lượng, đại diện cho nhịp đập hội tụ của 27 trường đại học tham dự Festival XV. Mỗi khối hộp mang trên mình hai lớp biểu đạt: lớp vật lý của văn hóa thủ công (mây tre đan, gốm) và lớp phi vật lý của công nghệ (ánh sáng, vật liệu mới).
Tiếp đến là điểm nhìn trung tâm: Điểm nhấn thị giác là khối lập phương lớn nhất nằm ở trung tâm, được xoay lệch chuẩn xác 45 độ. Hình khối này chỉ hiện hữu trọn vẹn tại một góc nhìn duy nhất - biểu trưng cho điểm nhìn tiên phong, sự đổi mới và sáng tạo của tuổi trẻ Bách khoa.
Sự giao thoa vật liệu: Bao bọc phía trên các khối hộp là một hệ lưới kẽm hội tụ tại tâm, gợi hình cho hệ thống dữ liệu của kỷ nguyên số. Đám mây này chảy dần xuống thông qua dải phên tre - vật liệu hữu cơ, truyền thống mang hồn bản sắc, được uốn cong và liên kết toàn bộ không gian. Vật liệu truyền thống này đã được tái định nghĩa thành một hệ kết cấu linh hoạt, đóng vai trò như mạch máu liên kết toàn bộ không gian.
4. TRẢI NGHIỆM TƯƠNG TÁC ĐA GIÁC QUAN
Trong kỷ nguyên số, con người đang dần bị "đóng khung" trước những màn hình phẳng như điện thoại và thiết bị thông minh, dẫn đến sự đứt gãy kết nối với thế giới xung quanh. Tại không gian sắp đặt này, chúng tôi không sử dụng công nghệ như một công cụ trình chiếu thụ động (như màn hình LED hay kính VR), những thứ vốn cô lập người xem. Thay vào đó, công nghệ liên kết con người với không gian kiến trúc. Kiến tạo một không gian phản hồi, nơi con người không phải là khán giả đứng ngoài, mà là một thực thể trực tiếp làm chủ và điều khiển kiến trúc bằng chính những cử chỉ tự nhiên nhất.
HEXAGEN loại bỏ hoàn toàn các thiết bị điều khiển vật lý rườm rà. Bằng việc ứng dụng công nghệ trình chiếu Projection Mapping kết hợp cảm biến không chạm Leap Motion, bàn tay trần của người xem chính là chìa khóa để đánh thức không gian qua 3 trạng thái về cùng một chủ đề “Sự chuyển hóa từ Kỹ thuật đến Bản sắc”. Công nghệ tại đây dẫn dắt người xem đi qua hai trạng thái không gian hoàn toàn đối lập, phản ánh trọn vẹn câu chuyện của Bách Khoa và vùng đất Bình Dương:
· Trạng thái 1 - Tĩnh (Kỹ thuật logic): Các khối hộp chìm trong ánh sáng mờ cùng hệ lưới Parametric sắc lạnh, muốn mời gọi người khác đến không gian, đại diện cho nền tảng tư duy công nghiệp. Kết hợp cùng công nghệ cảm ứng không chạm, Bàn tay con người đóng vai trò là một lực đẩy, chất xúc tác để nói lên việc con người chính là chủ thể quyết định kích thước và độ sâu của không gian.
· Trạng thái 2 - Động (Đánh thức văn hóa): Thông qua thao tác vuốt hoặc vẫy tay của người trải nghiệm, hệ lưới kỹ thuật bị phá vỡ/ biến đổi (morphing). Những đoạn mã code lập tức chuyển hóa thành các họa tiết gốm, mây tre, sơn mài rực rỡ. Âm thanh nhạc điện tử dần nhường chỗ cho âm hưởng nhạc cụ dân tộc sâu lắng.
· Trạng thái 3 - Hội tụ: Toàn bộ không gian hòa chung hình ảnh của một dòng sông công nghệ lan tỏa, kiến tạo sự kết nối trọn vẹn giữa quá khứ và tương lai.
Về kỹ thuật:
· Projection Mapping: Ánh sáng là một trong những yếu tố cơ bản của kiến trúc, không gian sắp đặt này cũng không ngoại lệ khi sử dụng ánh sáng như một yếu tố của thiết kế. Điểm nổi bật nằm ở chỗ ánh sáng bây giờ có khả năng thích ứng - một thành quả của công nghệ hiện đại. Phần mềm Resolume Arena được sử dụng, thay vì phá vỡ hệ lưới các khối lập phương bằng các vách màn hình cứng nhắc, Mapping cho phép trình chiếu những dữ liệu số lên những bề mặt. Hình khối kiến trúc vẫn nguyên vẹn, nhưng được khoác lên một lớp kỹ thuật số có khả năng biến đổi liên tục trong sự tương tác trải nghiệm của chính con người.
· Leap Motion, Touchless Interaction: Không cần thiết bị trung gian, không cần học cách điều khiển, mọi đối tượng (kể cả người lớn tuổi hay trẻ em) chỉ cần bước vào và sử dụng bàn tay, chuyển động ngón tay hay vẫy tay. Bằng phần mềm Touchdesigner thiết lập, bàn tay trần của con người trở thành yếu tố kết nối, công tắc, phá vỡ rào cản sợ hãi công nghệ, trả lại quyền làm chủ không gian cho người trải nghiệm.
· Âm thanh: những kịch bản trình chiếu mapping hay tương tác được thay đổi âm thanh tương ứng tạo nên sự hấp dẫn và chạm đến cảm xúc của con người.
Việc đưa Leap Motion và Mapping vào không gian nghệ thuật sắp đặt tại Festival XV này chính là lời khẳng định của sinh viên Kiến trúc Trường Đại học Bách khoa ĐHQG-HCM: Công nghệ không xóa nhòa truyền thống. Dưới bàn tay can thiệp của con người, những vi mạch khô khan hoàn toàn có thể trở thành mạch máu nuôi dưỡng, tôn vinh và làm sống dậy bản sắc văn hóa trên nền tảng cơ sở mà kiến trúc tạo dựng nên.
"Sự chuyển hóa" (Morphing) cho người xem tự tay biến Mã code/Lưới trục (chất Bách Khoa) thành Gốm sứ/Mây tre (chất Bình Dương) chính là minh chứng rõ ràng nhất cho việc đang dùng công nghệ để kể câu chuyện kiến trúc.
5. TỪ BẢN VẼ ĐẾN HIỆN THỰC
Để chuyển hóa hoàn toàn ý niệm trừu tượng thành một không gian sắp đặt thực tế, quá trình thi công HEXAGEN là một bài toán đòi hỏi tinh thần đồng đội, sự tập trung trí tuệ và kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy kết cấu, thủ công mỹ nghệ và công nghệ kỹ thuật số.
5.1. Phương thức thi công
Điểm đột phá trong biện pháp thi công của HEXAGEN là cách tạo hiệu ứng phi trọng lượng. Thay vì đặt để các khối lập phương tọa lạc trên mặt sàn theo lối sắp đặt thông thường, toàn bộ 27 hạt nhân bản sắc và hệ kết cấu mây tre đều được treo ngược và thả lơ lửng từ hệ khung chịu lực bên trên. Giải pháp này tạo ra cảm giác phi trọng lượng phản ánh đúng tính chất lơ lửng, phi vật lý của các đám mây dữ liệu trong kỷ nguyên số. Việc giải phóng hoàn toàn mặt sàn giúp tầm nhìn của người tham quan có thể dễ dàng tiếp cận và tương tác với tác phẩm.
5.2. Công nghệ kỹ thuật
Trong quá trình thiết kế HEXAGEN, việc tiếp cận công nghệ Projection mapping của Resolume Arena và tương tác không chạm của TouchDesigner ban đầu là một thách thức lớn đối với sinh viên. Khác với các công cụ thiết kế quen thuộc trong kiến trúc, TouchDesigner yêu cầu tư duy theo hệ thống node và logic real-time, nơi hình ảnh không còn là một sản phẩm tĩnh mà trở thành một quá trình vận hành liên tục.
Ở giai đoạn đầu, việc kiểm soát hình ảnh gần như nằm ngoài khả năng của nhóm. Những lỗi cơ bản xuất hiện liên tục: mapping sai tỷ lệ so với bề mặt, ánh sáng không “ăn” vào hình khối pavilion, chuyển động thiếu nhịp điệu, và đặc biệt là sự rời rạc giữa ý tưởng không gian và nội dung trình chiếu. Projection mapping khi đó chỉ dừng lại ở mức “chiếu hình lên bề mặt”, chưa thực sự trở thành một phần của kiến trúc.
Tuy nhiên, chính quá trình thử - sai này đã buộc nhóm phải thay đổi cách tiếp cận. Thay vì xem TouchDesigner như một công cụ tạo hiệu ứng, nó dần được hiểu như một hệ thống thiết kế song song với kiến trúc. Chúng tôi bắt đầu xây dựng lại workflow: từ việc dựng hình pavilion với logic bề mặt rõ ràng, phân tách các lớp hình học phục vụ mapping, đến việc phát triển nội dung hình ảnh dựa trên cấu trúc đó. Ánh sáng không còn là lớp phủ, mà trở thành yếu tố định hình không gian.
Theo thời gian, việc thao tác với node trở nên trực quan hơn. Các tham số chuyển động, nhịp điệu, và tương tác ánh sáng được kiểm soát chính xác hơn. Những lỗi trước đó như méo hình, lệch khối, hay chuyển động “vô hồn” dần được thay thế bằng các hiệu ứng có chủ đích: ánh sáng bám theo cạnh, hình ảnh “trôi” theo cấu trúc lục giác, và các lớp chuyển động phản ánh đúng tinh thần hình học của pavilion.
Quan trọng hơn, nhóm nhận ra rằng projection mapping không phải là một lớp trang trí, mà là một công cụ mở rộng không gian kiến trúc. Pavilion Hexagen từ một cấu trúc vật lý đã được “kích hoạt” bằng ánh sáng và chuyển động, tạo ra một trải nghiệm biến đổi liên tục theo thời gian.
Quá trình làm chủ TouchDesigner và Resolume Arena vì thế không chỉ là việc học một phần mềm, mà là việc học lại cách nhìn nhận mối quan hệ giữa hình khối - ánh sáng -thời gian trong thiết kế kiến trúc.
5.3 Thuận lợi, khó khăn và thách thức
Trong vỏn vẹn vài ngày tại VGU, đội tuyển Bách Khoa đã phải đối mặt và vượt qua nhiều bài toán thực tế. Trước hết, thuận lợi là đã có được sự đồng thuận của cả đội trong việc lựa chọn vật liệu (phên tre, lưới kẽm) giúp tối ưu hóa trọng lượng, dễ dàng uốn nắn theo thuật toán. Tinh thần kỷ luật, sự phân công lao động rõ ràng của tập thể nhóm cùng sự định hướng sát sao từ các thầy cô hướng dẫn đã giúp đội giữ vững tiến độ. Bên cạnh đó, đội tuyển cũng gặp nhiều thách thức về kết cấu và dao động. Việc treo lơ lửng hàng chục khối hộp, đặc biệt là việc cố định khối lập phương trung tâm lớn nhất nằm xoay đúng góc 45 độ, đòi hỏi sự tính toán cáp treo và trọng tâm cực kỳ chuẩn xác. Đội ngũ đã phải xử lý triệt để các rủi ro về rung lắc, dao động do gió và sự tác động của đám đông trong môi trường mở để đảm bảo điểm nhìn chuẩn xác không bị sai lệch. Hơn thế nữa, trở ngại lớn nhất nằm ở khâu kích hoạt công nghệ, việc thiết lập hệ thống cảm biến leap motion và tinh chỉnh góc chiếu projection mapping trong điều kiện ánh sáng biến thiên của môi trường bán ngoài trời là một bài toán hóc búa. Đội ngũ kỹ thuật, ngay tại công trường, phải liên tục tinh chỉnh và thử nghiệm để đảm bảo hệ thống nhận diện thao tác tay một cách mượt mà và nhạy bén nhất. Cuối cùng là khó khăn đến từ áp lực thi công kép. Đó là sự song hành giữa lao động thủ công cường độ cao (cắt dán vật liệu, đan lưới mây tre, treo cáp) và lao động trí óc (viết code, xử lý thuật toán tạo sinh, đồng bộ âm thanh - ánh sáng). Sự va đập giữa tính chất thô mộc của hiện trường và tính chính xác tuyệt đối của máy tính đòi hỏi sự tập trung cao độ của toàn đội. Kết quả vượt ngoài mong đợi của toàn đội khi tác phẩm độc đáo này đã hòa cùng nhịp đập với các Trường bạn trong không khí tuyệt vời của Festival XV.
6. TUYÊN NGÔN TÁC PHẨM
Việc đóng gói chuỗi tương tác đa chiều vào giới hạn không gian nhỏ của HEXAGEN chính là một bản tuyên ngôn mạnh mẽ của thế hệ sinh viên Kiến trúc Bách Khoa: "Công nghệ không bao giờ xóa nhòa truyền thống!".
Dưới sự can thiệp tinh tế của con người, những vi mạch khô khan và các thuật toán vô tri hoàn toàn có thể hóa thành mạch nguồn nuôi dưỡng, làm bừng sáng các giá trị di sản trên nền tảng không gian. Bản sắc không phải là một hiện vật bị đóng băng trong viện bảo tàng; bản sắc là một hệ động -liên tục tái cấu trúc, thích ứng và lan tỏa. HEXAGEN là lời cam kết của những kiến trúc sư tương lai: Giữ gìn cốt lõi văn hóa, nhưng không ngần ngại vươn mình làm chủ công nghệ.
💥Hãy đến và trải nghiệm không gian nghệ thuật sắp đặt HEXAGEN tại:
📍 Địa điểm: Sảnh B6, Trường Đại học Bách khoa – ĐHQG-HCM, cơ sở Lý Thường Kiệt
⏰ Thời gian: ngày 23/4 - 8/5/2026
________________________
![[THỰC TẬP DI SẢN 2026: HÀNH TRÌNH DI SẢN TRÀ VINH]"Biển Ba Động nước xanh cát trắngAo Bà Om thắng cảnh hữu tìnhAi đi đến...](https://img4.unis10.com/895/497/1492224258954973.jpg)
![[TRIỂN LÃM KHÔNG GIAN NGHỆ THUẬT SẮP ĐẶT HEXAGEN]TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT SẮP ĐẶTLIÊN HOAN SINH VIÊN KIẾN TRÚC TOÀN QUỐC LẦN ...](https://img5.unis10.com/011/429/1480631050114294.jpg)
![✨[GIỚI THIỆU TRIỂN LÃM SẢN PHẨM WORKSHOP – THỰC ĐỊA ĐÀ LẠT 2026] ✨🌿 Sau hành trình học tập, khảo sát và nghiên cứu tại Đ...](https://img5.unis10.com/130/352/1468738741303525.jpg)
